Skip to content

isiNdebele HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Memo

MemorandumisiNdebele HLGrade 12202412 pages

Grade 12 isiNdebele HL Paper 1 memorandum from the NSC June Exam 2024, 12 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2024

Document textSearch extracted text and jump to a page.
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS ISINDEBELE ILIMI LEKHAYA (HL) IPHEPHA LOKUTHOMA (P1) MRHAYILI/MGWENGWENI 2024 UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA IMITLOMELO: 70 Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi ali-12. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)P1 2 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: UKUFUNDA NOKUZWISISA UMBUZO 1 Ukutshwaya ukufunda nokuzwisisa  Njengombana itjhejo liqaliswe ekuzwisiseni, ukupeleda okungasikho neemphoso zelimi akukameli kujeziswe ngaphandle kobana iimphoso lezo zitjhugulula okutjhiwoko/ukuzwisisa umqondo. (Iimphoswezo kumele zitjengiswe/zivezwe).  Nangabe abafundi basebenzise amagama abuya kelinye ilimi ngaphandle kwalelo elihlolwako, ungawatjheji amagama lawo, nangabe ipendulo ipha umqondo, ungajezisi. Nanyana kunjalo, nangabe igama elivela kelinye ilimi lisetjenziswe etheksthini begodu lifuneka ependulweni, lokhu kuzokwamukelwa.  Iimpendulo ezifuna imibono yabafundi, imitlomelo ayinganikelwa ipendulo yaka-IYE/AWA nanyana NGIYAVUMA/ANGIVUMI. Kumele kutjhejwe/kutlonyeliswe ukusekelwa kwependulo kwaphela.  Akunamitlomelo ekumele yabelwe ULIQINISO/AKUSILO IQINISO nanyana IQINISO/UMBONO.  Nangabe iimpendulo zifuna igama linye kodwana umfundi yena unikele umutjho woke tshwaya igama ekungilo ipendulo nangabe lithalelwe/litjengisiwe.  Nangabe kufuneka amaphuzu amabili/amathathu kodwana kutlolwe amanengi, tshwaya kwaphela wokuthoma amabili/amathathu.  Vumela ukwahluka kwamalimi weengodi.  Emibuzweni la kukhethwa ipendulo enembako, yamukela kokubili, iledere elikhambisana nependulo ekungiyo NANYANA ipendulo nayitlolwe ngokuzeleko. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)P1 3 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: UKUFUNDA NOKUZWISISA UMBUZO 1 1.1 1.1.1 AmaSewula Afrika aqalene nobujamo bokutlhogeka kwamathuba wemisebenzi.  (1) 1.1.2 Umsebenzi wephrojekthi ye-Marketing91 kukwabelana ngelwazi lemisebenzi engaphasi kwemikhakha ehlukahlukeneko.  (1) 1.1.3 - Unobangela wokuthoma kukobana ilutjheli lisuke lifundele iziqu ezingakhambelani nemisebenzi esuke ikhangisiwe.  (1) - Elinye ilutjha ulifumana linazo iziqu ezifaneleko kodwana litlhayelelwa maboni nekghono lokwenza umsebenzi lowo ngombana lingakhange kheliwenze ngaphambilini.  (1) 1.1.4 - Kuthiwa abantu baqatjhwa nangabe bakghona ukukhupha inani elithileko lemali bayinikele iimphathimandla zekhamphani nofana zemiNyango kaRhulumende abafuna umsebenzi kiwo. (1) - Kesinye isikhathi ukuze uqatjhwe kuya ngokuthi wazana nobani la ufuna khona umsebenzi.  (1) 1.1.5 Ukusetjenziswa kwemitjhini kwenza inengi labantu liphungulwe emsebenzini ngombana amabubulo amanengi asuke angasalitlhogi isizo labo begodu onga nemali evane abhadele ngayo imirholo yeensebenzezo/Ukuthuthuka kwetheknoloji kwenza bona amabubulo amanengi asebenzise imitjhini ukujamiselela abantu bagcine bangasenamisebenzi bese bayaphungulwa. (2) 1.1.6 Akusilo iqiniso ngombana akusiwo woke amabhizinisi avalwako ngeminyaka ekhulunyiswako le, amabhizinisi athengisa ukudla, iinhlahla/imitjhoga, iimbaseli, iinhlanzekisi, iimfonyo nezinye izinto ekungeze kwaphilwa ngaphandle kwazo akhange avalwa kodwana avunyelwa ukuragela phambili nokusebenza ngaphasi kwemigomo ethileko. (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2) 1.1.7 Liwuthinta kumbi khulu umnotho wenarha leyo ngokuwenza bona ubogaboge bewugcine sele uwile ngombana abantu nabangasebenziko ababi nemali yokuthenga eentolo bese iba yincani imali engena esikhwanyeni somnotho wenarha leyo/Boke abantu abangasebenziko benarha leyo bathembela kuRhulumende bona ababonelele ngemali yesondlo nangezinye izenzelwa okwenza bona agcine abhalelwa kubafikelela boke. (Nezinye iimpendulo ezingavezwa bafundi ezizwakalako zizakwamukelwa.) (2) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)P1 4 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.1.8 - Abantu beSewula Afrika abangasebenziko bangaziphilisa ngokobana bazivulele amarhwebo angafuni imali enengi ukuwathoma njengewokuvasa iinkoloyi newokuthengisa izinto ezitlhogwa mphakathi ebahlala kiwo mihla namalanga njengemirorho nokhunye/Bangabawa imisebenzi yezandla nofana amatorhwana kilabo abanelitho njengokubahlwengisela izindlu nebhoduluko langaphandle/amabala.  (1) - Abantu beSewula Afrika abangasebenziko bangaziphilisa ngokobana basebenzise amakghono abanawo afana newokuluka abantu iinhluthu, ukuluka imithanyelo nemiseme, ukuthunga izembatho bazithengise nokhunye nje okunengi okungabangenisela imali.  (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (1) 1.1.9 Umukghwa obonakala wenziwa linengi lelutjha lenarha le ngewokuzinikela etjwaleni neendakamizweni ezilenza lilahlekelwe lilawulo lamaphilo walo nekuyinto ezolenza lingabi nendima eliyidlalako ekuthuthukiseni inarha le/Inengi lelutjha lenarha le linomukghwa wokwenza ubulelesi obulenza ligcine livalelwe ejele ubuphilo balo boke/Inengi lalo linomukghwa wokulisa isikolo ngaphandle kwesizathu esizwakalako nekuyinto ezokwenza bona ikusasa lalo lifiphale/Inengi lelutjha lenarha le libonakala linomkukghwa wobuvila bokungafuni ukuyokufuna umsebenzi lithembele esibonelelweni sakaRhulumende.  (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2) 1.1.10 - Umgomo lo ulungile ngombana umuntu nakaqatjhwa asese ngaphasi kweminyaka ema-35 usuke anamandla wokusebenza ngokuzinikela emsebenzinakhe/Umgomo lo uqinisekisa bona ilutjha elinengi elisakhulako nelingakhange lisebenze ngaphambilini linikelwe amathuba aneleko wokuqatjhwa.  - Umgomo lo awukalungi ngombana inengi labantu eliseminyakeni le lisuke sele linezinto ezinengi ekufanele ngathana liyazenza okufaka hlangana ukondla imindeni, ukwakha imizi nokhunye okunengi okutlhoga imali/Awukalungi ngombana abantu abaneminyaka engaphezu kwema-35 basuke basese kude khulu nokufika eminyakeni ema-60 nekungiyo iminyaka ekulindeleke bona abantu bangasaqatjhwa nasele bafike kiyo/Umgomo lo awukalungi ngombana umBuso weza nehlelo lefundo yabantu abadala, njeke kuyatlhogeka bona ngemva kokufunda bese bayaqatjhwa. (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2) 1.1.11 Nangathana benginguMongameli wenarha le bengingabeka umthetho othi zoke iimphathimandla ezizokufunyanwa zikhuphisa abantu imali ngaphambi kobana baqatjhwe zihlawuliswa imali enengi khulu, ziyaqotjhwa emsebenzini bese ziyabotjhwa. (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)P1 5 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.2 1.2.1 Kunebhodi etjhoko bona awukho umsebenzi/Kunebhodi etjhoko bona dlulela phambili/Amasango wakhona avaliwe/alodlhelwe. (1) 1.2.2 Abantu abasesithombeni sesi-2 lesi babonakala baphethe amabhodi ahlathulula ubujamo abazifumana bakibo ngehlangothini lezomsebenzi naphezu kobana bafundile/Kubonakala abantu abatjha abatjhagalako baphethe amabhodi akhombisa bona bafundile, njeke bafuna ukuqatjhwa. (1) 1.2.3 (a) Bambethe iimphuraphura namabhande/bambethe amabhande weemfundiswa ezineziqu/Kukhona hlangana nabo ophethe ibhodi elitlolwe ukuthi; ‘Ngifunisani umsebenzi ngineziqu ze- Masters’. (1) (b) Mimakhiwo yakhona/Ilingemuva lesithombesi elitjengisa ukuba lidorobha/Kunetshwayo lesitopo seembhesi. (1) 1.2.4 - Liqiniso ngombana abanye abantu abatjha abazitshwenyi ngokukhamba bayokufuna umsebenzi, bavele bazihlalele emakhaya imini yoke balile ngokobana uRhulumende akabasizi ngalitho/Abanye bathi nanyana bawufumene umsebenzi bawulise ngombana bathi awubhadeli kanti ngibo abasuke banobuvila, bangafuni ukusebenza/Liqiniso ngombana abanye abantu abatjha bakhetha umsebenzi, nangabe umsebenzi ubudisi abafuni ukuwenza, bayawulisa nekuyinto etjhoko bona buvila obubenza bangasebenzi. - Akusilo iqiniso ngombana banengi khulu abantu abatjha abakhutheleko nabahlala bavukela emakhamphanini ahlukahlukeneko ngomnqopho wokuyokufuna umsebenzi kodwana bangabi netjhudu lokuqatjhwa, abanye babo bagcina sele bakhethe ukusebenzela amakhamphani athileko ngokuzinikela nangaphandle kokubhadelwa ngitjho nonzima upeni ngomnqopho wokufumana amaboni nekghono lomsebenzi abawufundeleko kunokobana bahlale emakhaya. (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2) 1.2.5 Ngingaliyelelisa ngokobana nasele liyokuragela phambili ngeemfundo zalo emaZikweni aPhakemeko wezeFundo likhethe amabizelo anamathuba amanengi natlhogekako wemisebenzi ukwenzela bonyana nasele liqedile ngeemfundo zalo lingabi nomraro wokungafumani umsebenzi/Ngingaliyelelisa ngokobana lithathe amabizelo azolenza bona likghone ukuzisungulela walo amarhwebo, lingaqaleleli ehlangothini lokobana kukatelelekile bona lifumane umsebenzi.  (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2) 1.2.6 - Ngiyazwelana nabo ngombana inengi labantu elalisa isikolo babantu ebegade baqalene nobudisi obungaphezu kwamandlabo nabasakhulako okufaka hlangana imitlhago ebegade baqalene nayo emakhaya, abanye babo bebagula bese abanye bebavele bangasibabantu abaphiweko eencwadini.  Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)P1 6 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya - Angizwelani nabo ngombana inengi labantu elalisa isikolo babantu ebegade baphika nabangani abambi, ebebadelela abotitjhere nalabo ebegade bangakazimiseli ngeemfundo zabo, njeke nasele bangafumani umsebenzi bavuna lokhu abakutjalako.  (2) (Nezinye iimpendulo ezinembako zizakwamukelwa.) IMITLOMELO YESIGABA A: 30 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)P1 7 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: UKURHUNYEZA UMBUZO 2 Isigaba sesirhunyezo Ziphathe kuhle nawukhuluma nabantu abadoseleko. Phendula umtato msinya nofana ngokurhaba. Zithobe nawuphendula umtato. Lotjhisa umuntu osemtatweni, uzethule bewumbuze nokobana ungamsiza ngani. Yazisa umuntu okhuluma naye bona sele azokukhuluma nomuntu amfunako. Yazisa umuntu osemtatweni nangabe umuntu amfunako akatholakali. Qinisekisa bona wenza ngendlela ogade uthembise ngayo. Ungasebenzisi kumbi umtato wemsebenzini ngokudosela abantu otjhidelene nabo. Qinisekisa bona umoyakho uhlala uphasi nanyana umuntu okudoseleko alwa. Inani lamagama asetjenzisweko = 61 Tjheja: Imidzubhulo esekholomini yokuthoma yenzelwe ukukhumbuza abatshwayako ngemitjho edzujulwe bunqopha etheksthini. IMIDZUBHULO ESETHEKSTHINI AMAPHUZU AQAKATHEKILEKO 1. Ngalokho-ke kuqakathekile bona 1. Ziphathe kuhle nawukhuluma nawusebenza ukuphendula umtato nabantu abadoseleko. uziphathe kuhle lokha nawukhuluma nabantu. 2. Phendula umtato ngaphambi kobana ulile 2. Phendula umtato msinya nofana isikhathi eside. ngokurhaba. 3. Nawuphendula umtato khuluma 3. Zithobe nawuphendula umtato. ngephimbo elizwakalisa ukuzithoba nelingaphudlhiko. 4. Lotjhisa bewutjho negama lebhizinisi 4. Lotjhisa umuntu osemtatweni, olisebenzelako, ubuze kobana ungamsiza uzethule bewumbuze nokobana bunjani umuntu loyo odose umtato. ungamsiza ngani. 5. Inengi labantu abasebenza ukwamukela 5. Yazisa umuntu okhuluma naye bona imitato lenza ubutjhapho bokungatjeli sele azokukhuluma nomuntu abantu abasemtatweni bona amfunako. sebazobadlulisela emuntwini abambawileko. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)P1 8 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 6. Kungaba kuhle nange umuntu 6. Yazisa umuntu osemtatweni osemtatweni angaziswa bona umuntu nangabe umuntu amfunako amfunako akatholakali ngaleso isikhathi. akatholakali. 7 Feza iinthembiso ozithembise abantu 7. Qinisekisa bona wenza ngendlela ebegade ukhuluma nabo emtatweni. ogade uthembise ngayo. 8. Ungathomi usebenzise umtato 8. Ungasebenzisi kumbi umtato wemsebenzini butjhulweni ngokudosela wemsebenzini ngokudosela abantu abantu obajayeleko abafana nabangani, otjhidelene nabo. umndeni neenini. 9. Umsebenzi onjengalo ufuna umuntu 9. Qinisekisa bona umoyakho uhlala onomoya ophasi nongahluthuki msinyana uphasi nanyana umuntu okudoseleko nanyana umuntu akhuluma naye alwa. angamkhulumisi kuhle. Inani lamagama asetjenzisweko = 61 IGRIDI YOKUTSHWAYA UKURHUNYEZA Ukutshwaywa kwesirhunyezo kudzimelele ekuvezweni kwamaphuzu aqakathekileko ngokufunwa mbuzo. Isirhunyezo kumele sitshwaywe ngalendlela:  Ukwabiwa kwemitlomelo: o 7 imitlomelo emaphuzwini ali-7 (Umtlomelo owodwa kilelo nalelo phuzu eliqakathekileko) o 3 imitlomelo yelimi. o Inani loke: 10  Ukwabiwa kwemitlomelo yelimi lokha ohlolwako nakangakakopululi itheksthi njengombana injalo (asebenzise amagamakhe). o 1–3 yamaphuzu alungileko: nikela umtlomelo owo-1. o 4–5 yamaphuzu alungileko: nikela imitlomelo emi-2. o 6–7 yamaphuzu alungileko: nikela imitlomelo emi-3.  Ukwabiwa kwemitlomelo yelimi lokha ohlolwako nakakopulule itheksthi njengombana injalo (angakasebenzisi amagamakhe). o 6–7 yemidzubhulo: akatlonyeliswa ilimi. o 4–5 yemidzubhulo: nikela ubunengi bomtlomelo owo-1 welimi. o 2-3 yemidzubhulo: nikela ubunengi bemitlomelo emi-2 yelimi. TJHEJA:  Ukubala amagama: o Abatshwayi kumele baqinisekise inani lamagama asetjenzisweko. o Ungaphunguli imitlomelo nangabe ohlolwako akhenge atjengise inani lamagama alisebenzisileko namkha nangabe inani atlole bona ulisebenzisile akusingilo. Nangabe ubude obulindelweko budlulile, funda bewufike emutjhweni wokugcina wenani elibekweko bese awusarageli phambili nokutshwaya isirhunyezweso. P = (Imitlomelo) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)P1 9 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Dz = (Imitlomelo) L = (Imitlomelo) IMITLOMELO YESIGABA B: 10 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)P1 10 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA C: IZAKHI NEMITHETJHWANA YOKUSETJENZISWA KWELIMI UMBUZO 3: ISIKHANGISO Ukutshwaya ISIGABA C  Ukupeleda: o Iimpendulo ezifuna igama linye kumele zitlonyeliswe nanyana kungakapeledwa kuhle, ngaphandle kobana iphoso itjhugulula ihlathululo yegamelo/okutjhiwo ligama lelo. o Eempendulweni ezimumutjho opheleleko, ukungapeledi kuhle akujeziswe nangabe iimphoso zisesakhiweni selimi elihlolwako. o Nangabe kuhlolwa isirhunyezo, ipendulo kumele ibe netshwayo elifaneleko, ungci.  Ukwakheka kwemitjho kumele kukhambelane nehlelo begodu kunikelwe ngemitjho ezeleko/njengokutjho komyalo.  Emibuzweni la kukhethwa ipendulo enembako, yamukela KOKUBILI, iledere elikhambisana nependulo ekungiyo NANYANA ipendulo nayitlolwe ngokuzeleko. 3.1 Siyathuthuka Solar Panels Pty (Ltd).  (1) 3.2 Kufanele uthenge i-Solar Panel ekhangisweko le. (1) 3.3 Ziinkulungwana ezimatjhumi amane nahlanu zamaranda/Maranda aziinkulungwana ezimatjhumi amane nahlanu. (1) 3.4 Ubujamo bezulu obungenza bona i-Solar Panel le ingabi namandla wokuphehla igezi kulokha nakunamafu/Kulokha izulu nalinako amalanga ambalwa alandelanako.  (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (1) 3.5 B/enganabufakazi.  (2) 3.6 Abatlami besikhangiswesi baphumelele ukusebenzisa amaqhinga wokukhangisa ngombana: - iinthombe zemikhiqizo ekhangiswako ziveziwe.  (1) - Igama lendawo lapha imikhiqizo le ifumaneka khona liveziwe. - Kutlolwe ngamaledere amakhulu emagameni asetjenziselwe ukurogela/ukudosa abathengi. - Intengo yomkhiqizo iveziwe. - Imibandela iveziwe beyatlolwa ngamaledere amancani. - Isiphande abanikazi besikhangiso abangathintwa kiso nange umuntu afuna ilwazi elizeleko ngomkhiqizo okhangisweko siveziwe. (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako anikele iimpendulo EZIMBILI kezingehla.) (1) 3.7 Isenzukuthi.  (1) 3.8 Amafutha – Adliwako/Wokuzela umzimba/Ibelo lekoloyi. Ugogo uthele amafutha amanengi nakapheka umrorho/Umnakwethu ungithengele amafutha wokuzela anuka kamnandi kwamanikelela/Ubaba ugadange amafutha wekoloyi yagijima ngebelo elikhulu.  (1) [10] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)P1 11 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya UMBUZO 4: IKHATHUNI 4.1 Bangendlini/Bangekumbeni yokuphumula.  (1) 4.2 - Umbethe ijinifomu yesikolo.  (1) - Uphethe isikhwama esineencwadi.  (1) 4.3 Ngicabanga bona isenzo sakhesi singagulisa abantu ahlala nabo ngendlini ngokubaphathisa amalwele ahlukahlukeneko afana nobulwele besifuba, ukuphathwa yihloko namanye amanengi/Ngicabanga bona isenzo sakhesi sokubhemela ngendlini singagcina sele sitjhise indlu yoke bese kutjha/kulimala nabantu ahlala nabo ngendlini le. (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (1) 4.4 Ubujamo bomsana lo busitjela bona uyarareka nakezwa uyise amtjela bona igama lakhe alikho ephepheni lemiphumela yabafundi naphezu kobana bekafunda ubusuku nemini, njeke yena bekalindele bona uzokuphumelela. (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2) 4.5 - Ingaba liqiniso ngombana kesinye isikhathi kuyenzeka bona abagadangisi bemiphumela yabafundi benze iphoso yokobana beqe igama lomunye umfundi nanyana aphumelele.  - Kungaba yindlela yakhe yokuzivikela ngombana kungenzeka bona ngesikhathi lesi uyise lo agade ambona kwangathi ufunda ubusuku nemini gade azivalele ngelawini lakhe kwanga uyafunda kanti udlala ngomaliledinini njengombana kuhlale kusenza abafundi bamalanga la.  (Umfundi angayibeka ngeyakhe indlela ezwakalako.) (2) 4.6 Mhlamunye kwenzeka iphoso. (1) 4.7 Abesana bona mumukghwabo ukuleyela ababelethi babo amala nababona izinto zingakabakhambeli kuhle/Nanyana kunjalo bona bababantu abanezwelo.  (Umfundi angazitlolela wakhe umutjho onesabizwana samambala u'bona'.) (1) [10] UMBUZO 5 5.1 (Umtjhini) Ibizo  + (Ingqondo) Ibizo  (2) 5.2 Isifaniso/Isimanyaniso.  (1) 5.3 USoMfaniseni wavuka ngesamarimarima ngoMvl. wafunana nencwadi yebhanga. (1) 5.4 Kanti sitlhaga kangaka nje usese nemali ebulungelweni lakhe. (1) 5.5 Nanje ngisakhuza, kanti sitlhaga kangaka nje usese nemali ebulungelweni lakho lakwa-ABSA? (1) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
5.6 - Isakhi u-No- simumuthe umqondo wokobana umuntu ekukhulunywa ngaye lo ngumma owendileko/othethweko obizwa ngegama lomntwanakhe olizibulo.  (1) - Isakhi u-So- simumuthe umqondo wokobana umuntu ekukhulunywa ngaye lo ngubaba othetheko obizwa ngegama lomntwanakhe olizibulo.  (1) 5.7 Ukufihla into bewuyilibale kuyingozi/Ugogo uthanda ukufihla imalakhe yomrholo.  (Umfundi angazakhela wakhe umutjho ikani nakasebenzise isithomo u-uku- esenzweni esithi; ‘fihla'.) (2) [10] IMITLOMELO YESIGABA C: 30 INANI LOKE: 70 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla

Study this subject

More from Grade 12 isiNdebele HL

View all