Skip to content

isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo

MemorandumisiNdebele HLGrade 12202414 pages

Grade 12 isiNdebele HL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2024, 14 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

NSC June Exam 2024

Document textSearch extracted text and jump to a page.
SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/ NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS ISINDEBELE ILIMI LEKHAYA (HL) IPHEPHA LESITHATHU (P3) MRHAYILI/MGWENGWENI 2024 UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA IMITLOMELO: 100 Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi ali-14. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 2 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI) UMBUZO 1 TJHEJA: • Kiwo woke amatheksthi yelela inani lamagama aphakanyisweko. I-eseyi ephathelene nesithombe ayinikelwe isihloko esiyifaneleko. • Indlela otlolako arhumutjhe ngayo isihloko ifanele yamukelwe nanyana ihluka kunaleyo elindelwe ngotshwayako ikani nayikhambisana nesihloko. 1.1 Isehlakalo esatjhiya umphakathi ubambe wangenzasi/urarekile. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka kuye, akhe asibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko. (TJHEJA: I-eseyi le kungenzeka kube ngecocako/ngeveza imizwa bucoca). • Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule isehlakalo esatjhiya umphakathi ubambe wangenzasi/urarekile. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela. • Kufanele ohlolwako asebenzise amagama abeka tjhatjhalazi isehlakalo esatjhiya umphakathi ubambe wangenzasi/urarekile. • Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko ngesihlokwesi. [50] 1.2 Isekelo lababelethi bami lingenze ngaba lapha ngikhona namhlanje. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka kuye, akhe asibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko. (TJHEJA: I-eseyi le kungenzeka kube ngehlathululako/ngecocako). • Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule anabe khudlwana indlela ababelethi bakhe abamsekela ngayo nelamenza abe mumuntu anguye/abe ngendlela angayo namhlanje. • Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela. • Kufanele ohlolwako asebenzise amagama azokubeka tjhatjhalazi nofana azokubeka kukhanye bha isekelo lababelethi bakhe elamenza waba lapha akhona namhlanje. • Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko ngesihlokwesi. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 3 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.3 Ngangingakalindeli ukuzwa amagama afana nalawo aphuma emlonyenakhe. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Le yi-eseyi lapha otlolako aveza khona indlela azizwa ngayo ngesihloko esithileko. (TJHEJA: I-eseyi le kungenzeka kube ngeveza imizwa bucoca/ ngehlathululako). • Ohlolwako akaveze imizwakhe nokuthatheka kwehliziyo ngesihloko anikelwe sona. • Ohlolwako akaveze imizwakhe ngamagama awezwa aphuma emlonyeni womuntu loyo egade angakawalindeli. • I-eseyakhe ayitjhegeze ibuyele emva ebujameni ebekakibo ngaphambi kobana ezwe amagama egade angakawalindeli la aphuma emlonyeni waloyo akhuluma ngaye. • Ihlangothi elikhulu le-eseyi akube ngeliveza imizwa nofana elinaba khudlwana ngalokho okusengqondwenakhe ngesihlokwesi. • Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko ngesihlokwesi. [50] 1.4 Umngani uqakathekile kodwana angabuya akulahlekise epilweni. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Le yi-eseyi lapha otlolako alindeleke bona aveze khona imibonwakhe ngamahlangothi womabili nofana ngehlangothi linye. TJHEJA: I-eseyi le kungaba ngemahlangothimabili/ ngehlangothilinye. • Ohlolwako kulindeleke bona aveze tjhatjhalazi imithelela emihle nemimbi (emahlangothimabili)/emimbi nofana emihle (i-eseyi ehlangothilinye) ngokuqakatheka komngani epilweni, ubumbi obuba khona nasele umngani loyo akufelelisa aveze nokobana ulemukiswe yini nangemva kwesikhathi esingangani bona umnganakhe le uyamfelelisa. • Okuqakathekileko nge-eseyi le kukobana ohlolwako kulindeleke bona anikele amaphuzu amahle namambi ngesihlokwesi nofana athathe ihlangothi elilodwa ahlathulule anabe ngalo. • Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko ngesihlokwesi. [50] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 4 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 1.5 Esikhathini sanamhlanjesi nawunemali ungakghona ukufumana yoke into engathabisa omunye umuntu epilweni. Vumelana nofana uphikisane nesitatimendesi Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi: • Le yi-eseyi lapha ohlolwako alindeleke bona abeke imibonwakhe ikhanye kusukela ekuthomeni bekube sekugcineni kwe-eseyakhe. • Ohlolwako kulindeleke bona athome ngokobana akhethe ihlangothi azokutlola ngalo, aveze izinto ezibufakazi bokobana esikhathini sanamhlanjesi nawunemali ungakghona ukufumana yoke into engathabisa umuntu epilweni nofana imali angeze yakwenza ufumane zoke izinto ezingakuthabisa epilweni. TJHEJA: I-eseyi le ngehlangothilinye/ngethatha ihlangothi. • Kuqakathekile bona ohlolwako anikele amaphuzu asekela imibonwakhe nakavumelana nofana aphikisana nesitatimendesi kufikela ekupheleni kwendabakhe. • Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko ngesihlokwesi. [50] 1.6 • Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana ehlangothilinye. • Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana. • Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko ngesihlokwesi. [50] 1.7 • Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana ehlangothilinye. • Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana. • Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko ngesihlokwesi. [50] 1.8 • Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa, emahlangothimabili nofana ehlangothilinye. • Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe ziyakhambelana. • Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko ngesihlokwesi. [50] IMITLOMELO YESIGABA A: 50 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 5 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA UMBUZO 2 2.1 I-IMEYILI ENGAKAHLELEKI Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-imeyili engakahleleki: • Iba nesiphande se-imeyili yaloyo othumela umlayezo. • Iba nesiphande se-imeyili yaloyo enqotjhiswe kuye. • Iba nesihloko esirhunyeza ummongo we-imeyili. • Iba nesilotjhiso esiligama laloyo i-imeyili enqotjhiswe kuye. • Iba nesingeniso esiveza umnqopho wokutlolwa kwe-imeyili leyo. • Iba nomzimba omumethe umlayezo opheleleko. • Iba nomutjho olayelisako. • Iba negama laloyo othumele i-imeyili ekugcineni. [25] 2.2 IKULUMO-PENDULWANO. Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa ikulumo-pendulwano: • Iba nesendlalelo esifakwa ngeembayaneni esihlathulula indawo, isikhathi, amabizo wabantu abakhulumako nalokho abakhuluma ngakho nekuba singeniso somtlolo lo. • Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi kwamagama walabo abakhulumako. • Kutlolwa ikholoni emva kwamagama wabantu abakhulumako. • Imizwa nemisikinyeko yabakhulumako ifakwa ngeembayaneni ngaphambi kwegama laloyo okhulumako. • Isiphetho sendaba siba sekulumeni yabo, kuzwakale bona seyiyaphetha. Tjheja: abantu ababandakanyeka kukulumo-pendulwano bafanele bahlale endabeni zisuka zibekwa, akukalindeleki bona bathome ngokulotjhisana nokubuzana amavuko. Amaphuzu alindeleke ngesihloko: • Cocani ngobujamo babantu abatjha njenganje. • Cocani ngeningakwenza ukukhandela ubujamobu ukobana buragele phambili. • Cocani ngabantu eningakhulumisana nabo nebangaba namandla wokusiza. • Cocani ngeendawo eningazivakatjhela ezingaba lisizo kilokhu enifuna ukukwenza nililutjha. Tjheja: Abafundi bangaveza namanye amaphuzu angakavezwa ngehla. Okhunye kukobana ikulumo-pendulwano le ingaba neenkhathi zesenzo ezintathu ekungaba ngesidlulileko, sanje nesisezako. [25] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 6 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 2.3 IKULUMO ENGAKAHLELEKI • Iveza ihloso yekulumo. • Itlolwa ngeendima. • Nanzi iinhlokwana ezilindeleke ngaphasi kwekulumo engakahleleki: • Isihloko > Kuqakathekile ukobana sibe nendawo lapho ikulumo izokwenzeka khona, izokwenziwa ngubani, ngaliphi ilanga begodu sethule okumumethwe yikulumo. • Isilotjhiso > Kumele umuntu othula ikulumo alotjhise boke abakhona ngokulandelana kwabo, abakhulu nabancani, abalamanise kuhle ngokweenkhundla zabo emehlweni womphakathi. Kesinye isikhathi angalotjhisa ngendlela efaka phakathi woke umuntu, ngaphandle kokubabiza ngokulamana kweenkhundla zabo, njengokuthi; ‘Lotjhani noke’ nofana ‘Lotjhani’. • Isingeniso > Kumele sidose kodwana sibe sifitjhani senze kobana balalele. • Ummongondaba > Ikulumo ayitlolwe ngokucacileko, ibe nemitjho emifitjhani enemiqondo elula beyisebenzise neembonelo ezijayelekileko. Awube magama akhiwe kuhle kugegedwe ukubuyelela amagama khulu/ngokudluleleko ngombana kulahlekisa ihlathululo yamambala (amatlitjhe). • Isiphetho > Siqakathekile begodu sisirhunyezo salokho esele kukhulunyiwe, asifake iselela. [25] 2.4 UMBIKO ONGAKAHLELEKI Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umbiko ongakahleleki: • Isihloko siba nebizo lomuntu nanyana abantu umbiko oqaliswe kibo. • Udlulisa ilwazi elimayelana nalokho umuntu obikako akubone kusenzeka. • Amaphuzu aba liqiniso, kungabi mibono. • Amaphuzu akaphathelane nalokho akubone kusenzeka. • Amaphuzu atlolwa ngamaphoyinti. • Ilimi elisetjenziswako kulindeleke bona likhambisane nabamukelilwazi. • Utlolwa ngomuntu wesithathu okukhulunywa ngaye. • Uba nesiphetho. YELELA: UMBIKO ONGAKAHLELEKI AWUBI NEEMPHAKAMISO. [25] Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 7 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya 2.5 I-ATHIKILI KAMAGAZINI Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-athikili kamagazini: • Isihloko kufuze sidose ozosifunda begodu silulubeze. • I-athikili kumele itlowe ihlukaniswe ngamakholomu. Lokhu kuzokusiza ukobana ingabi nesakhiwo esifana nese-eseyi nofana ibe nesakhiwo sesikhangiso. • I-athikili kufuze itjengiswe kuhle begodu nemiqaliswayo/iinthombe zibe zihle ngemibala ekhanyako nedosako ekhambelana nayo. • Kufuze ikhulume noyifundako begodu ibe sesitayeleni saloyo oyitlolako. • Isitayela sotlolako singasebenzisa iinthombengqondo, sihlathulule nanyana sibe nezwelo. • Kufanele itlolwe igama lomuntu oyitlolileko, indawo, isikhathi, ubujamo nezinye iinsiza zingafakwa ku-athikili. • I-athikili kufuze ivuse ilulubezo njengesikhangiso ikhuthaze abayifundako bona bayifunde. • Iindima akukafuzi bona zibe zide. • Amaledere asetjenzisweko kufuze kube ngilawo azakwamukeleka. [25] 2.6 IKHARIKHYULAMU VITHAYE NENCWADI EMKHAMBISANI Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa IKharikhyulamu Vithaye nencwadi emkhambisani: AMATSHWAYO WEKHARIKHYULAMU VITHAYE: • Imininingwana ephathelene nami Isibongo. Amagama. Ilanga lamabeletho. Inomboro kamazisi. Inarha engabelethelwa kiyo. Ubulili. Ilimi elikhulunywa ekhaya. Isiphande sekhaya. Iinomboro zomrhala wekhaya. Iinomboro zomrhala wemsebenzini. Iinomboro zakafunjathwako. • Imininingwana ephathelene nokufunda Igama lesikolo. Isitifikeyithi. Iimfundo. Umnyaka. • Umsebenzi Igama lebubulo. Indawo. Umsebenzi engiwenzako. Isikhathi engenza ngaso umsebenzi lo. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 8 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya • Imininingwana ephathelene nepilo Imidlalo engiyithandako. Imidlalo engidlala indima kiyo. Okhunye kokuzithabisa engikwenzako. • Abantu ekungabuzwa kibo ngami Nasi imininingwana etlhogekako ngabo: Amagama neembongo, indlela engihlobene nabo ngayo nofana iinkhundla zabo, iimphande zabo neenomboro zomrhala nofana zakafunjathwako. AMAMTSHWAYO WENCWADI EMKHAMBISANI: • Iba neemphande ezimbili, ezitlolwa ngokujayelekileko. Isiphande sotlolelwako asibi nelanga/idadamu ekutlolwe ngalo incwadi. Tjheja: iimphande, isilotjhiso, isihloko nesiphetho azingabalwa lokha nakubalwa inani lamagama. • Itlolelwa umuntu othileko onesikhundla esithileko. Ngalokho-ke kufanele otlolako aphakamise isikhundla saloyo amtlolelako ngaphambi kokutlola isiphande sesibili. • Iba nesilotjhiso esingaphakamisi ibizo lomuntu otlolelwako kodwana kutlolwa bona Nomzana nofana Kosikazi. • Isihloko salokho otlola ngakho sitlolwa ngamagabhadlhela nofana sitlolwe ngamagama amancani bese siyathalelwa. • Iba nendima eyodwa eveza irhuluphelo nofana isizathu sokufaka isibawo somsebenzi lowo. Kufakwa ireferensi nofana inomboro yesibawo somsebenzi lowo ngedlela esikhangiswe ngayo. • Iba nesilayeliso. Kulindeleke bona asebenzise amagama afana nanaka: Ngiyokuthokoza, Ngizokuthaba, Kuzongithabisa. • Iba nesiphetho esiveza bona ibuya kubani. Otlolako kulindeleke bona atlole amagamakhe nofana iinthomo zamagamakhe nesibongo sakhe bese uyayitlikitla. Kulindeleke bona bengubo baveze bona bendile/batjhadile nofana awa ngokutlola Mm. nofana Kkz./Ksz. ngemva kokutlikitla incwadi leyo. Lokhu kwenzelwa ukobana loyo otlolelwako azi kuhle bona utlolelwe ngubani. TJHEJA: Umfundi otlole i-CV YODWA angakatloli incwadi emkhambisani akanikelwe imitlomelo engaba li-10–12 kokumunyethweko. Umfundi otlole incwadi emkhambisani YODWA akanikelwe imitlomelo engaba mi- 4–6 kokumunyethweko. [25] IMITLOMELO YESIGABA B: 50 INANI LOKE: 100 Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 9 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA INDABA/I-ESEYI YELIMI LEKHAYA [50 IMITLOMELO] TJHEJA: • Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya i-eseyi. • Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5. • Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu neliphasi. • Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi. IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6 NOKUHLELA - Ukuphendula - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula okudluleleko. khulu. okwanelisako. okungakajami okuphume endleleni Izinga eliphezulu (Ukuphendula) - Imiqondo - Kunobufakazi - Imiqondo ndawonye. khulu. Ukuhleleka kwemiqondo ehlakaniphileko nokukhula kwendaba ekhambelanako - Imiqondo - Imiqondo enganatlha yokuhlela. netjengisa ukukhula. okubonakalako nekholisako. engakanqophi. nengazwakaliko. Ukulemuka komnqopho, - Ukuhleleka nokumnandi. - Kunokuhleleka - Ubufakazi obuncani - Imiqondo abamukelilwazi nobujamo. okudluleleko - Ukuhleleka okuhle nokukhambelana bokuhleleka ebuyabuyelelweko. nokukhambelana nokukhambelana okulingeneko nokukhambelana - Imiqondo 30 AMAMAKSI kwesingeniso, kwesingeniso, umzimba kwesingeniso, kwesingeniso, engakahleleki umzimba nesiphetho. nesiphetho. umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho. nengakhambelaniko. 25–27 19–21 13–15 7–9 0–3 - Ukuphendula - Ukuphendula okuhle. - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula isihloko okudluleleko - Imiqondo ekarisako okwanelisako okungakhambelaniko akukalingwa Izinga eliphasi kodwana kutlhayela nekhambelanako. kodwana nokusezingeni nokulingwa. amatshwayo - Kunokuhleleka okunganatlha. eliphasi. - Imiqondo wendaba ehle. nokukhambelana - Imiqondo izwakala - Imiqondo engakhambelaniko - Imiqondo ekhulileko kwesingeniso, umzimba beyikhambelana ayikahlangani nengakafaneli. nenokuhlakanipha. nesiphetho. ngokulingeneko. begodu ayikanqophi. - Imiqondo enganatlha - Kunokuhleleka - Kunokuhleleka - Kunokuhleleka nengazwakaliko. nokukhambelana nokukhambelana okungakhambelani okuhle kwesingeniso, - kwesingeniso, nesingeniso, umzimba umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho. nesiphetho. Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 10 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI] (iyaraga) Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani 14–15 11–12 8–9 5–6 0–3 ILIMI, ISITAYELA NOKU- - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista nesitayela EDITHA. nelwazimagama elifaneleko isitayela nelwazimagama nelwazimagama ezingakafaneli khulu nelihle ngokudluleleko, nelwazimagama elifanele umnqopho, elingakafaneli umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi Izinga eliphezulu Iphimbo, irejista, isitayela elinemba umnqopho, elifanele umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. nobujamo. nelwazimagama elifanele abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo - Ukusetjenziswa kwelimi - Ilwazimagama elitlhayela umnqopho, abamukelilwazi - Ukusetjenziswa kwelimi nobujamo. ngokulingeneko. okusezingeni eliphasi. khulu lenza kube budisi nobujamo. kusezingeni elihle - Ilimi liyanemba - Ukusetjenziswa kwelimi - Ihlelo nesipelinghi ukuzwisisa itheksthi. Ukukhethwa kwamagama, ngokudluleleko. belisetjenziswe kuhle. okwethula ihlathululo. kuneemphoso ezinengi - Ilimi elingazwakaliko. ukusetjenziswa kwelimi, - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi khulukhulu. -Ihlelo nesipelinghi imithetjhwana, iimphumuzi, esinganamphoso khulu (0- akunamphoso khulu, kuneemphoso ezinengi - Kutlanywe ngokusezingeni kuneemphoso ezinengi ihlelo nesipelinghi. 2). zimbalwa (5-9). (15-19). eliphasi khulukhulu. khulu ngokudluleleko. - Kutlanywe kuhle - Kutlanywe kuhle - Kutlanywe - Abukho ubufakazi 15 AMAMAKSI ngokudluleleko. khulu. ngokusezingeni bokutlama elilingeneko. 13 10 7 4 - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela nelwazimagama isitayela nelwazimagama nelwazimagama elifaneleko nelihle nelwazimagama elifanele umnqopho, elincani nelisezingeni Izinga eliphasi elinemba umnqopho, elifanele abamukelilwazi eliphasi abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, nobujamo. elingakafaneli umnqopho, - Ukusetjenziswa kwelimi abamukelilwazi - Ukusetjenziswa kwelimi abamukelilwazi nobujamo. kusezingeni elihle khulu. nobujamo. okungathuli ihlathululo. - Ukusetjenziswa kwelimi - Ihlelo nesipelinghi - Ilimi liyanemba - Ihlelo nesipelinghi okungakafaneli. esinganamphoso ezinengi belisetjenziswe kuneemphoso ezinengi - Ihlelo nesipelinghi (3-4). ngokufaneleko. khulu (20 ukuya phezulu). kuneemphoso ezinengi - Kutlanywe ngokudluleleko. - Ihlelo nesipelinghi - Kutlanywe khulukhulu. kuneemphoso ngokusezingeni - Kutlanywe ngokusezingeni ezinengana (10-14). eliphasi. eliphasi khulukhulu. - Kutlanywe kuhle. ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1 - Kuvezwe amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo Amatshwayo wetheksthi. nemininingwana nemininingwana nemininingwana neminye imininingwana nemininingwana Ukwakhiwa kweengaba eqakatheke evezweko kuvezwe ngokulingeneko. yesakhiwo sendaba kuvezwe efunekako nemitjho. ngokudluleleko kukhambelana - Kunokukhambelana ngokusisekelo. kuyatlhayela. ngesakhiwo sendaba. kuhle. okulingeneko kwendaba. - Ukwakheka kwemitjho - Ukwakhiwa kwemitjho - Kunokukhambelana okuhle - Kunokukhambelana - Imitjho neengaba kwakheke neengaba kuneemphoso. neengaba kuneemphoso 5 AMAMAKSI ngokudluleleko kwendaba. okuhle kwendaba. ngokulingeneko. - Indaba isazwakala kancani. ezinengi khulu. - Imitjho neengaba - Imitjho neengaba - Indaba isanikela - Indaba ayinamqondo. kwakheke ngendlela ehle kwakheke ngendlela umqondo. ngokudluleleko. ehle. ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi), L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi), Sk-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 11 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA WELIMI LEKHAYA [25 AMAMAKSI] Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli OKUMUNYETHWEKO, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3 UKUHLELA NESAKHIWO - Ukuphendula okudluleleko, - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula kutjengisa okungaphezu kwalokho okutjengisa ilwazi elihle okulingeneko ngokusisekelo ukungabi khona -Ukuphendula nemibono. okulindelweko. lamatshwayo wetheksthi. okutjengisa ilwazi okutjengisa ilwazi kwelwazi lamatshwayo -Ukubuthelelwa nokuhleleka - Imiqondo ehlakaniphileko - Umtlolo unqophile, lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi. kwemibono. nekhulileko. awukaphumi - Akunakudzimelela wetheksthi. - Akunakukhambelana - Umnqopho, abamukelilwazi, - Ilwazi elingeneleleko esihlokweni begodu nokukhambelana - Kunokunqopha kwemiqondo. amatshwayo/imithetjhwana kanye lamatshwayo usekelwe kuhle ngendlela okulingeneko okukhona kodwana - Imininingwana esekela nobujamo wetheksthi. enobukghoni. kokumunyethweko okunengi isihloko imbalwa - Umtlolo unqophile. - Kunemininingwana esekela nemiqondo. kuphambene khulukhulu. 15 AMAMAKSI - Kunokukhambelana isihloko. - Eminye imininingwana nesihloko. - Akakasebenzisi kokumunyethweko - Isakhiwo esifaneleko esekela isihloko - Imininingwana amatshwayo nomqondo. kodwana iveziwe. esekela nemithetho yesakhiwo. - Isakhiwo sihleleke kuhle esinokungakhambelaniko - Isakhiwo sifanele isihloko imbalwa. ngokudluleleko, yoke okuncazana. ngokulingeneko - Kunobutjhapha imininingwana esekela kodwana obukhona isihloko iveziwe. kunokungakhambelani. obubonakalako - Isakhiwo esifaneleko emithethweni nesinembako. nematshwayeni wesakhiwo. ILIMI, ISITAYELA KANYE NOKU- 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2 EDITHA - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama isitayela nelwazimagama -Iphimbo, irejista nesitayela kuhle khulu umnqopho, kuwufanele kuhle kuwufanele nelwazimagama akukhambelani kufanele umnqopho/umphumela, abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, abamukelilwazi ngokulingeneko kuwufanele nomnqopho, abamukelilwazi nobujamo. - Ihlelo lisetjenziswe nobujamo. umnqopho, kancani umnqopho, abamukelilwazi -Ukusetjenziswa kwelimi kanye ngokunembako belihleleke - Ihlelo lisetjenziswe abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. nemithetjhwana. kuhle khulu. ngokunembako nobujamo. nobujamo. - Kuneemphoso ezinengi -Ukukhethwa kwamagama. - Kuneemphoso ezincani belihleleke kuhle. - Kuneemphoso zehlelo - Kuneemphoso khulu ezenza bona -Ukusetjenziswa kwamatshwayo khulu. - Akunamphoso ezinengi. kodwana azilimazi zehlelo ezenza ihlathululo ingazwakali wokutlola nesipelinghi. ihlathululo. bona ihlathululo nakancani. 10 AMAMAKSI ingazwakali. - 0-2 yeemphoso tlomelisa=10 - 5-9 yemphoso tlomelisa=8 - 12-15 yeemphoso - 20 ukuya phezulu - 3-4 yeemphoso tlomelisa=9 - 10-11 yeemphoso tlomelisa=6 tlomelisa-3/5 kuye tlomelisa=7 - 16-19 yeemphoso ngokobana iimphoso tlomelisa=5 zingangani ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO: Km-/Sk-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi) Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 12 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 13 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 14 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024 SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe

Study this subject

More from Grade 12 isiNdebele HL

View all