SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS/
NATIONAL SENIOR CERTIFICATE EXAMINATIONS
ISINDEBELE ILIMI LEKHAYA (HL)
IPHEPHA LESITHATHU (P3)
MRHAYILI/MGWENGWENI 2024
UMHLAHLANDLELA WOKUTSHWAYA
IMITLOMELO: 100
Umhlahlandlela wokutshwaya lo unamakhasi ali-14.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Skip to contentAll 2024 papers 





View all




isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2024 Memo
Grade 12 isiNdebele HL Paper 3 memorandum from the NSC June Exam 2024, 14 pages. Read online or get the free PDF download, question paper linked when available.
Isindebele Hl · Grade 12 · NSC June Exam · 2024 · isindebele. Memorandum, 14 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- isiNdebele HL
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2024
- Exam period
- NSC June Exam
- Paper
- 3
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 14
- File size
- 1.6 MB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 14
This exam
NSC June Exam 2024
- Paper 1Question paperMemo
- Paper 2Question paperMemo
- Paper 3Question paperMemo
Document textSearch extracted text and jump to a page.
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 2 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA A: AMATHEKSTHI WOKUZITLAMELA (AMA-ESEYI)
UMBUZO 1
TJHEJA:
• Kiwo woke amatheksthi yelela inani lamagama aphakanyisweko.
I-eseyi ephathelene nesithombe ayinikelwe isihloko esiyifaneleko.
• Indlela otlolako arhumutjhe ngayo isihloko ifanele yamukelwe nanyana ihluka
kunaleyo elindelwe ngotshwayako ikani nayikhambisana nesihloko.
1.1 Isehlakalo esatjhiya umphakathi ubambe wangenzasi/urarekile.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka
kuye, akhe asibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka
kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko.
(TJHEJA: I-eseyi le kungenzeka kube ngecocako/ngeveza imizwa
bucoca).
• Ohlolwako kulindeleke bona acoce bekahlathulule isehlakalo esatjhiya
umphakathi ubambe wangenzasi/urarekile.
• Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko
beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
• Kufanele ohlolwako asebenzise amagama abeka tjhatjhalazi isehlakalo
esatjhiya umphakathi ubambe wangenzasi/urarekile.
• Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko
ngesihlokwesi. [50]
1.2 Isekelo lababelethi bami lingenze ngaba lapha ngikhona namhlanje.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Le yi-eseyi lapho umtloli ademba ngesehlakalo esithileko esakhe senzeka
kuye, akhe asibona senzeka komunye nofana acocelwa ngaso. Kuyenzeka
kokhunye umtloli atlole i-eseyi ayisusele ehloko.
(TJHEJA: I-eseyi le kungenzeka kube ngehlathululako/ngecocako).
• Ohlolwako kulindeleke bona ahlathulule anabe khudlwana indlela
ababelethi bakhe abamsekela ngayo nelamenza abe mumuntu anguye/abe
ngendlela angayo namhlanje.
• Ohlolwako kulindeleke bona atlole indaba ibe sesikhathini esidlulileko
beyikholwakale nanyana kungeyokuzitlamela.
• Kufanele ohlolwako asebenzise amagama azokubeka tjhatjhalazi nofana
azokubeka kukhanye bha isekelo lababelethi bakhe elamenza waba lapha
akhona namhlanje.
• Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko
ngesihlokwesi. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 3 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
1.3 Ngangingakalindeli ukuzwa amagama afana nalawo aphuma
emlonyenakhe.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Le yi-eseyi lapha otlolako aveza khona indlela azizwa ngayo ngesihloko
esithileko.
(TJHEJA: I-eseyi le kungenzeka kube ngeveza imizwa bucoca/
ngehlathululako).
• Ohlolwako akaveze imizwakhe nokuthatheka kwehliziyo ngesihloko
anikelwe sona.
• Ohlolwako akaveze imizwakhe ngamagama awezwa aphuma emlonyeni
womuntu loyo egade angakawalindeli.
• I-eseyakhe ayitjhegeze ibuyele emva ebujameni ebekakibo ngaphambi
kobana ezwe amagama egade angakawalindeli la aphuma emlonyeni
waloyo akhuluma ngaye.
• Ihlangothi elikhulu le-eseyi akube ngeliveza imizwa nofana elinaba
khudlwana ngalokho okusengqondwenakhe ngesihlokwesi.
• Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko
ngesihlokwesi. [50]
1.4 Umngani uqakathekile kodwana angabuya akulahlekise epilweni.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Le yi-eseyi lapha otlolako alindeleke bona aveze khona imibonwakhe
ngamahlangothi womabili nofana ngehlangothi linye.
TJHEJA: I-eseyi le kungaba ngemahlangothimabili/ ngehlangothilinye.
• Ohlolwako kulindeleke bona aveze tjhatjhalazi imithelela emihle nemimbi
(emahlangothimabili)/emimbi nofana emihle (i-eseyi ehlangothilinye)
ngokuqakatheka komngani epilweni, ubumbi obuba khona nasele umngani
loyo akufelelisa aveze nokobana ulemukiswe yini nangemva kwesikhathi
esingangani bona umnganakhe le uyamfelelisa.
• Okuqakathekileko nge-eseyi le kukobana ohlolwako kulindeleke bona
anikele amaphuzu amahle namambi ngesihlokwesi nofana athathe
ihlangothi elilodwa ahlathulule anabe ngalo.
• Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko
ngesihlokwesi. [50]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 4 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
1.5 Esikhathini sanamhlanjesi nawunemali ungakghona ukufumana yoke
into engathabisa omunye umuntu epilweni. Vumelana nofana uphikisane
nesitatimendesi
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa le-eseyi:
• Le yi-eseyi lapha ohlolwako alindeleke bona abeke imibonwakhe ikhanye
kusukela ekuthomeni bekube sekugcineni kwe-eseyakhe.
• Ohlolwako kulindeleke bona athome ngokobana akhethe ihlangothi
azokutlola ngalo, aveze izinto ezibufakazi bokobana esikhathini
sanamhlanjesi nawunemali ungakghona ukufumana yoke into engathabisa
umuntu epilweni nofana imali angeze yakwenza ufumane zoke izinto
ezingakuthabisa epilweni.
TJHEJA: I-eseyi le ngehlangothilinye/ngethatha ihlangothi.
• Kuqakathekile bona ohlolwako anikele amaphuzu asekela imibonwakhe
nakavumelana nofana aphikisana nesitatimendesi kufikela ekupheleni
kwendabakhe.
• Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko
ngesihlokwesi. [50]
1.6 • Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola
ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa,
emahlangothimabili nofana ehlangothilinye.
• Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe
ziyakhambelana.
• Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko
ngesihlokwesi. [50]
1.7 • Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola
ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa,
emahlangothimabili nofana ehlangothilinye.
• Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe
ziyakhambelana.
• Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko
ngesihlokwesi. [50]
1.8 • Ohlolwako angakhetha nanyana ngimuphi umhlobo we-eseyi afuna ukutlola
ngawo. Kungaba yi-eseyi ecocako, ehlathululako, eveza imizwa,
emahlangothimabili nofana ehlangothilinye.
• Kuqakathekile bona ohlolwako aqinisekise bonyana indabakhe nesithombe
ziyakhambelana.
• Yamukela i-eseyi eveza amaphuzu abhamba nofana afihlakeleko
ngesihlokwesi. [50]
IMITLOMELO YESIGABA A: 50
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 5 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA
UMBUZO 2
2.1 I-IMEYILI ENGAKAHLELEKI
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-imeyili engakahleleki:
• Iba nesiphande se-imeyili yaloyo othumela umlayezo.
• Iba nesiphande se-imeyili yaloyo enqotjhiswe kuye.
• Iba nesihloko esirhunyeza ummongo we-imeyili.
• Iba nesilotjhiso esiligama laloyo i-imeyili enqotjhiswe kuye.
• Iba nesingeniso esiveza umnqopho wokutlolwa kwe-imeyili leyo.
• Iba nomzimba omumethe umlayezo opheleleko.
• Iba nomutjho olayelisako.
• Iba negama laloyo othumele i-imeyili ekugcineni. [25]
2.2 IKULUMO-PENDULWANO.
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa ikulumo-pendulwano:
• Iba nesendlalelo esifakwa ngeembayaneni esihlathulula indawo, isikhathi,
amabizo wabantu abakhulumako nalokho abakhuluma ngakho nekuba
singeniso somtlolo lo.
• Amagama walabo abakhulumako atlolwa ngesandleni sesincele, abe
mafitjhani nesibongo singasetjenziswa. Akutlolwa litho ngaphasi
kwamagama walabo abakhulumako.
• Kutlolwa ikholoni emva kwamagama wabantu abakhulumako.
• Imizwa nemisikinyeko yabakhulumako ifakwa ngeembayaneni ngaphambi
kwegama laloyo okhulumako.
• Isiphetho sendaba siba sekulumeni yabo, kuzwakale bona seyiyaphetha.
Tjheja: abantu ababandakanyeka kukulumo-pendulwano bafanele bahlale
endabeni zisuka zibekwa, akukalindeleki bona bathome ngokulotjhisana
nokubuzana amavuko.
Amaphuzu alindeleke ngesihloko:
• Cocani ngobujamo babantu abatjha njenganje.
• Cocani ngeningakwenza ukukhandela ubujamobu ukobana buragele
phambili.
• Cocani ngabantu eningakhulumisana nabo nebangaba namandla
wokusiza.
• Cocani ngeendawo eningazivakatjhela ezingaba lisizo kilokhu enifuna
ukukwenza nililutjha.
Tjheja: Abafundi bangaveza namanye amaphuzu angakavezwa ngehla.
Okhunye kukobana ikulumo-pendulwano le ingaba neenkhathi zesenzo
ezintathu ekungaba ngesidlulileko, sanje nesisezako. [25]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 6 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
2.3 IKULUMO ENGAKAHLELEKI
• Iveza ihloso yekulumo.
• Itlolwa ngeendima.
• Nanzi iinhlokwana ezilindeleke ngaphasi kwekulumo engakahleleki:
• Isihloko > Kuqakathekile ukobana sibe nendawo lapho ikulumo
izokwenzeka khona, izokwenziwa ngubani, ngaliphi
ilanga begodu sethule okumumethwe yikulumo.
• Isilotjhiso > Kumele umuntu othula ikulumo alotjhise boke
abakhona ngokulandelana kwabo, abakhulu
nabancani, abalamanise kuhle ngokweenkhundla
zabo emehlweni womphakathi. Kesinye isikhathi
angalotjhisa ngendlela efaka phakathi woke umuntu,
ngaphandle kokubabiza ngokulamana
kweenkhundla zabo, njengokuthi; ‘Lotjhani noke’
nofana ‘Lotjhani’.
• Isingeniso > Kumele sidose kodwana sibe sifitjhani senze kobana
balalele.
• Ummongondaba > Ikulumo ayitlolwe ngokucacileko, ibe nemitjho
emifitjhani enemiqondo elula beyisebenzise
neembonelo ezijayelekileko. Awube magama
akhiwe kuhle kugegedwe ukubuyelela amagama
khulu/ngokudluleleko ngombana kulahlekisa
ihlathululo yamambala (amatlitjhe).
• Isiphetho > Siqakathekile begodu sisirhunyezo salokho esele
kukhulunyiwe, asifake iselela.
[25]
2.4 UMBIKO ONGAKAHLELEKI
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa umbiko ongakahleleki:
• Isihloko siba nebizo lomuntu nanyana abantu umbiko oqaliswe kibo.
• Udlulisa ilwazi elimayelana nalokho umuntu obikako akubone kusenzeka.
• Amaphuzu aba liqiniso, kungabi mibono.
• Amaphuzu akaphathelane nalokho akubone kusenzeka.
• Amaphuzu atlolwa ngamaphoyinti.
• Ilimi elisetjenziswako kulindeleke bona likhambisane nabamukelilwazi.
• Utlolwa ngomuntu wesithathu okukhulunywa ngaye.
• Uba nesiphetho.
YELELA: UMBIKO ONGAKAHLELEKI AWUBI NEEMPHAKAMISO. [25]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 7 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
2.5 I-ATHIKILI KAMAGAZINI
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa i-athikili kamagazini:
• Isihloko kufuze sidose ozosifunda begodu silulubeze.
• I-athikili kumele itlowe ihlukaniswe ngamakholomu. Lokhu kuzokusiza
ukobana ingabi nesakhiwo esifana nese-eseyi nofana ibe nesakhiwo
sesikhangiso.
• I-athikili kufuze itjengiswe kuhle begodu nemiqaliswayo/iinthombe zibe
zihle ngemibala ekhanyako nedosako ekhambelana nayo.
• Kufuze ikhulume noyifundako begodu ibe sesitayeleni saloyo oyitlolako.
• Isitayela sotlolako singasebenzisa iinthombengqondo, sihlathulule
nanyana sibe nezwelo.
• Kufanele itlolwe igama lomuntu oyitlolileko, indawo, isikhathi, ubujamo
nezinye iinsiza zingafakwa ku-athikili.
• I-athikili kufuze ivuse ilulubezo njengesikhangiso ikhuthaze abayifundako
bona bayifunde.
• Iindima akukafuzi bona zibe zide.
• Amaledere asetjenzisweko kufuze kube ngilawo azakwamukeleka. [25]
2.6 IKHARIKHYULAMU VITHAYE NENCWADI EMKHAMBISANI
Nakhu okuqakathekileko nakutshwaywa IKharikhyulamu Vithaye
nencwadi emkhambisani:
AMATSHWAYO WEKHARIKHYULAMU VITHAYE:
• Imininingwana ephathelene nami
Isibongo.
Amagama.
Ilanga lamabeletho.
Inomboro kamazisi.
Inarha engabelethelwa kiyo.
Ubulili.
Ilimi elikhulunywa ekhaya.
Isiphande sekhaya.
Iinomboro zomrhala wekhaya.
Iinomboro zomrhala wemsebenzini.
Iinomboro zakafunjathwako.
• Imininingwana ephathelene nokufunda
Igama lesikolo.
Isitifikeyithi.
Iimfundo.
Umnyaka.
• Umsebenzi
Igama lebubulo.
Indawo.
Umsebenzi engiwenzako.
Isikhathi engenza ngaso umsebenzi lo.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 8 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
• Imininingwana ephathelene nepilo
Imidlalo engiyithandako.
Imidlalo engidlala indima kiyo.
Okhunye kokuzithabisa engikwenzako.
• Abantu ekungabuzwa kibo ngami
Nasi imininingwana etlhogekako ngabo:
Amagama neembongo, indlela engihlobene nabo ngayo nofana iinkhundla
zabo, iimphande zabo neenomboro zomrhala nofana zakafunjathwako.
AMAMTSHWAYO WENCWADI EMKHAMBISANI:
• Iba neemphande ezimbili, ezitlolwa ngokujayelekileko. Isiphande
sotlolelwako asibi nelanga/idadamu ekutlolwe ngalo incwadi. Tjheja:
iimphande, isilotjhiso, isihloko nesiphetho azingabalwa lokha nakubalwa
inani lamagama.
• Itlolelwa umuntu othileko onesikhundla esithileko. Ngalokho-ke kufanele
otlolako aphakamise isikhundla saloyo amtlolelako ngaphambi kokutlola
isiphande sesibili.
• Iba nesilotjhiso esingaphakamisi ibizo lomuntu otlolelwako kodwana
kutlolwa bona Nomzana nofana Kosikazi.
• Isihloko salokho otlola ngakho sitlolwa ngamagabhadlhela nofana sitlolwe
ngamagama amancani bese siyathalelwa.
• Iba nendima eyodwa eveza irhuluphelo nofana isizathu sokufaka isibawo
somsebenzi lowo. Kufakwa ireferensi nofana inomboro yesibawo
somsebenzi lowo ngedlela esikhangiswe ngayo.
• Iba nesilayeliso. Kulindeleke bona asebenzise amagama afana nanaka:
Ngiyokuthokoza, Ngizokuthaba, Kuzongithabisa.
• Iba nesiphetho esiveza bona ibuya kubani. Otlolako kulindeleke bona
atlole amagamakhe nofana iinthomo zamagamakhe nesibongo sakhe
bese uyayitlikitla. Kulindeleke bona bengubo baveze bona
bendile/batjhadile nofana awa ngokutlola Mm. nofana Kkz./Ksz. ngemva
kokutlikitla incwadi leyo. Lokhu kwenzelwa ukobana loyo otlolelwako azi
kuhle bona utlolelwe ngubani.
TJHEJA: Umfundi otlole i-CV YODWA angakatloli incwadi emkhambisani
akanikelwe imitlomelo engaba li-10–12 kokumunyethweko. Umfundi
otlole incwadi emkhambisani YODWA akanikelwe imitlomelo engaba mi-
4–6 kokumunyethweko. [25]
IMITLOMELO YESIGABA B: 50
INANI LOKE: 100
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 9 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA A: IRUBHRIKHI YOKUTSHWAYA/YOKUHLOLA INDABA/I-ESEYI YELIMI LEKHAYA [50 IMITLOMELO]
TJHEJA:
• Sebenzisa irubhrikhi njalo nawutshwaya i-eseyi.
• Amamaksi asukela eli-0–50 ahlukaniswe ngamazinga weentlhadlhuli ezi-5.
• Okumunyethweko, iqhinga lokusetjenziswa kwelimi nesitayela, lelo nalelo kghono lesitlhadlhuli lihlukaniswe ngezinga eliphezulu
neliphasi.
• Isakhiwo asithintwa lizinga eliphezulu namkha eliphasi.
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
OKUMUNYETHWEKO 28–30 22–24 16–18 10–12 4–6
NOKUHLELA - Ukuphendula - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula
okudluleleko. khulu. okwanelisako. okungakajami okuphume endleleni
Izinga eliphezulu
(Ukuphendula) - Imiqondo - Kunobufakazi - Imiqondo ndawonye. khulu.
Ukuhleleka kwemiqondo ehlakaniphileko nokukhula kwendaba ekhambelanako - Imiqondo - Imiqondo enganatlha
yokuhlela. netjengisa ukukhula. okubonakalako nekholisako. engakanqophi. nengazwakaliko.
Ukulemuka komnqopho, - Ukuhleleka nokumnandi. - Kunokuhleleka - Ubufakazi obuncani - Imiqondo
abamukelilwazi nobujamo. okudluleleko - Ukuhleleka okuhle nokukhambelana bokuhleleka ebuyabuyelelweko.
nokukhambelana nokukhambelana okulingeneko nokukhambelana - Imiqondo
30 AMAMAKSI kwesingeniso, kwesingeniso, umzimba kwesingeniso, kwesingeniso, engakahleleki
umzimba nesiphetho. nesiphetho. umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho. nengakhambelaniko.
25–27 19–21 13–15 7–9 0–3
- Ukuphendula - Ukuphendula okuhle. - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula isihloko
okudluleleko - Imiqondo ekarisako okwanelisako okungakhambelaniko akukalingwa
Izinga eliphasi
kodwana kutlhayela nekhambelanako. kodwana nokusezingeni nokulingwa.
amatshwayo - Kunokuhleleka okunganatlha. eliphasi. - Imiqondo
wendaba ehle. nokukhambelana - Imiqondo izwakala - Imiqondo engakhambelaniko
- Imiqondo ekhulileko kwesingeniso, umzimba beyikhambelana ayikahlangani nengakafaneli.
nenokuhlakanipha. nesiphetho. ngokulingeneko. begodu ayikanqophi. - Imiqondo enganatlha
- Kunokuhleleka - Kunokuhleleka - Kunokuhleleka nengazwakaliko.
nokukhambelana nokukhambelana okungakhambelani
okuhle kwesingeniso, - kwesingeniso, nesingeniso, umzimba
umzimba nesiphetho. umzimba nesiphetho. nesiphetho.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 10 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA INDABA YELIMI LEKHAYA [50 AMAMAKSI] (iyaraga)
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakalingani
14–15 11–12 8–9 5–6 0–3
ILIMI, ISITAYELA NOKU- - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista nesitayela
EDITHA. nelwazimagama elifaneleko isitayela nelwazimagama nelwazimagama ezingakafaneli khulu
nelihle ngokudluleleko, nelwazimagama elifanele umnqopho, elingakafaneli umnqopho, umnqopho, abamukelilwazi
Izinga eliphezulu
Iphimbo, irejista, isitayela elinemba umnqopho, elifanele umnqopho, abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo. nobujamo.
nelwazimagama elifanele abamukelilwazi nobujamo. abamukelilwazi nobujamo - Ukusetjenziswa kwelimi - Ilwazimagama elitlhayela
umnqopho, abamukelilwazi - Ukusetjenziswa kwelimi nobujamo. ngokulingeneko. okusezingeni eliphasi. khulu lenza kube budisi
nobujamo. kusezingeni elihle - Ilimi liyanemba - Ukusetjenziswa kwelimi - Ihlelo nesipelinghi ukuzwisisa itheksthi.
Ukukhethwa kwamagama, ngokudluleleko. belisetjenziswe kuhle. okwethula ihlathululo. kuneemphoso ezinengi - Ilimi elingazwakaliko.
ukusetjenziswa kwelimi, - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi - Ihlelo nesipelinghi khulukhulu. -Ihlelo nesipelinghi
imithetjhwana, iimphumuzi, esinganamphoso khulu (0- akunamphoso khulu, kuneemphoso ezinengi - Kutlanywe ngokusezingeni kuneemphoso ezinengi
ihlelo nesipelinghi. 2). zimbalwa (5-9). (15-19). eliphasi khulukhulu. khulu ngokudluleleko.
- Kutlanywe kuhle - Kutlanywe kuhle - Kutlanywe - Abukho ubufakazi
15 AMAMAKSI ngokudluleleko. khulu. ngokusezingeni bokutlama
elilingeneko.
13 10 7 4
- Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela
nelwazimagama isitayela nelwazimagama nelwazimagama
elifaneleko nelihle nelwazimagama elifanele umnqopho, elincani nelisezingeni
Izinga eliphasi
elinemba umnqopho, elifanele abamukelilwazi eliphasi
abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, nobujamo. elingakafaneli umnqopho,
- Ukusetjenziswa kwelimi abamukelilwazi - Ukusetjenziswa kwelimi abamukelilwazi nobujamo.
kusezingeni elihle khulu. nobujamo. okungathuli ihlathululo. - Ukusetjenziswa kwelimi
- Ihlelo nesipelinghi - Ilimi liyanemba - Ihlelo nesipelinghi okungakafaneli.
esinganamphoso ezinengi belisetjenziswe kuneemphoso ezinengi - Ihlelo nesipelinghi
(3-4). ngokufaneleko. khulu (20 ukuya phezulu). kuneemphoso ezinengi
- Kutlanywe ngokudluleleko. - Ihlelo nesipelinghi - Kutlanywe khulukhulu.
kuneemphoso ngokusezingeni - Kutlanywe ngokusezingeni
ezinengana (10-14). eliphasi. eliphasi khulukhulu.
- Kutlanywe kuhle.
ISAKHIWO 5 4 3 2 0–1
- Kuvezwe amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo - Amatshwayo
Amatshwayo wetheksthi. nemininingwana nemininingwana nemininingwana neminye imininingwana nemininingwana
Ukwakhiwa kweengaba eqakatheke evezweko kuvezwe ngokulingeneko. yesakhiwo sendaba kuvezwe efunekako
nemitjho. ngokudluleleko kukhambelana - Kunokukhambelana ngokusisekelo. kuyatlhayela.
ngesakhiwo sendaba. kuhle. okulingeneko kwendaba. - Ukwakheka kwemitjho - Ukwakhiwa kwemitjho
- Kunokukhambelana okuhle - Kunokukhambelana - Imitjho neengaba kwakheke neengaba kuneemphoso. neengaba kuneemphoso
5 AMAMAKSI ngokudluleleko kwendaba. okuhle kwendaba. ngokulingeneko. - Indaba isazwakala kancani. ezinengi khulu.
- Imitjho neengaba - Imitjho neengaba - Indaba isanikela - Indaba ayinamqondo.
kwakheke ngendlela ehle kwakheke ngendlela umqondo.
ngokudluleleko. ehle.
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
Km-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi), L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi), Sk-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 11 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
ISIGABA B: AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA
IRUBHRIKHI YOKUHLOLA AMATHEKSTHI WOKUTHINTANA WELIMI LEKHAYA [25 AMAMAKSI]
Iqhinga Ngokudluleleko Ngokwekghono Ngokulingeneko Ngokusisekelo Ngokungakaneli
OKUMUNYETHWEKO, 13–15 10–12 7–9 4–6 0–3
UKUHLELA NESAKHIWO - Ukuphendula okudluleleko, - Ukuphendula okuhle - Ukuphendula - Ukuphendula - Ukuphendula kutjengisa
okungaphezu kwalokho okutjengisa ilwazi elihle okulingeneko ngokusisekelo ukungabi khona
-Ukuphendula nemibono. okulindelweko. lamatshwayo wetheksthi. okutjengisa ilwazi okutjengisa ilwazi kwelwazi lamatshwayo
-Ukubuthelelwa nokuhleleka - Imiqondo ehlakaniphileko - Umtlolo unqophile, lamatshwayo wetheksthi. lamatshwayo wetheksthi.
kwemibono. nekhulileko. awukaphumi - Akunakudzimelela wetheksthi. - Akunakukhambelana
- Umnqopho, abamukelilwazi, - Ilwazi elingeneleleko esihlokweni begodu nokukhambelana - Kunokunqopha kwemiqondo.
amatshwayo/imithetjhwana kanye lamatshwayo usekelwe kuhle ngendlela okulingeneko okukhona kodwana - Imininingwana esekela
nobujamo wetheksthi. enobukghoni. kokumunyethweko okunengi isihloko imbalwa
- Umtlolo unqophile. - Kunemininingwana esekela nemiqondo. kuphambene khulukhulu.
15 AMAMAKSI - Kunokukhambelana isihloko. - Eminye imininingwana nesihloko. - Akakasebenzisi
kokumunyethweko - Isakhiwo esifaneleko esekela isihloko - Imininingwana amatshwayo
nomqondo. kodwana iveziwe. esekela nemithetho yesakhiwo.
- Isakhiwo sihleleke kuhle esinokungakhambelaniko - Isakhiwo sifanele isihloko imbalwa.
ngokudluleleko, yoke okuncazana. ngokulingeneko - Kunobutjhapha
imininingwana esekela kodwana obukhona
isihloko iveziwe. kunokungakhambelani. obubonakalako
- Isakhiwo esifaneleko emithethweni
nesinembako. nematshwayeni
wesakhiwo.
ILIMI, ISITAYELA KANYE NOKU- 9–10 7–8 5–6 3–4 0–2
EDITHA
- Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, isitayela - Iphimbo, irejista, - Iphimbo, irejista, isitayela
nelwazimagama kuwufanele nelwazimagama nelwazimagama isitayela nelwazimagama
-Iphimbo, irejista nesitayela
kuhle khulu umnqopho, kuwufanele kuhle kuwufanele nelwazimagama akukhambelani
kufanele umnqopho/umphumela,
abamukelilwazi nobujamo. umnqopho, abamukelilwazi ngokulingeneko kuwufanele nomnqopho,
abamukelilwazi nobujamo.
- Ihlelo lisetjenziswe nobujamo. umnqopho, kancani umnqopho, abamukelilwazi
-Ukusetjenziswa kwelimi kanye
ngokunembako belihleleke - Ihlelo lisetjenziswe abamukelilwazi abamukelilwazi nobujamo.
nemithetjhwana.
kuhle khulu. ngokunembako nobujamo. nobujamo. - Kuneemphoso ezinengi
-Ukukhethwa kwamagama.
- Kuneemphoso ezincani belihleleke kuhle. - Kuneemphoso zehlelo - Kuneemphoso khulu ezenza bona
-Ukusetjenziswa kwamatshwayo
khulu. - Akunamphoso ezinengi. kodwana azilimazi zehlelo ezenza ihlathululo ingazwakali
wokutlola nesipelinghi.
ihlathululo. bona ihlathululo nakancani.
10 AMAMAKSI ingazwakali.
- 0-2 yeemphoso tlomelisa=10 - 5-9 yemphoso tlomelisa=8 - 12-15 yeemphoso - 20 ukuya phezulu
- 3-4 yeemphoso tlomelisa=9 - 10-11 yeemphoso tlomelisa=6 tlomelisa-3/5 kuye
tlomelisa=7 - 16-19 yeemphoso ngokobana iimphoso
tlomelisa=5 zingangani
ISITJENGISO SOKWABIWA KWEMITLOMELO:
Km-/Sk-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
L-: (Tlola umtlomelo otholwe mfundi)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 12 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 13 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P3 14 DBE/Mrhayili/Mgwengweni 2024
SC/NSC – Umhlahlandlela wokutshwaya
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Study this subject
Recommended for this subject

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2023 Memo

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2018 Memo

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2017 Memo

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2016 Memo

Memorandum
isiNdebele HL Grade 12 Paper 3 NSC June 2015 Memo

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 Paper 1 NSC June 2024 Question Paper
More from Grade 12 isiNdebele HL

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele HL ATP 2023 24

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 P1 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 P2 November 2024 NSC Question Paper

Question paper
isiNdebele HL Grade 12 P3 November 2024 NSC Question Paper

Memorandum