Downloaded from hlayiso.com
VOORBEREIDENDE EKSAMEN
2017
NASIEN RIGLYNE
VAK: GESKIEDENIS VS 2 (10792)
23 bladsye
Skip to contentAll 2017 papers %202021%20Preparatory%20Question%20Paper_hlayiso.com_--24930935-0ad6-40fc-af9d-2565f340cb01/v1-761b3c43efc668005293/card.webp)
%20X10%202019%20Preparatory%20Examination%20Addendum_hlayiso.com_--4c8825cb-7328-4a35-b4a2-21579182a6ed/v1-eaba88523cccc85340dd/card.webp)


%202021%20Preparatory%20Question%20Paper_hlayiso.com_--9c825710-3cb6-41a5-83f1-ec4a4f9c153e/v1-42f62c7d1fe7c7105c27/card.webp)
%20X10%202019%20Preparatory%20Examination%20Addendum_hlayiso.com_--4f3ebe5f-1e25-4b5d-9926-1cdd895d3995/v1-4bd7c3b8e18e806e9bbb/card.webp)
View all





History Grade 12 Paper 2 Gauteng Mock 2017 Memo (Afrikaans)
Grade 12 History Paper 2 memorandum from the Gauteng Mock Exam 2017 (Afrikaans), 23 pages. Read online or download the free PDF.
History · Grade 12 · Gauteng Mock Exam · 2017 · Afrikaans. Memorandum, 23 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- History
- Grade
- Grade 12
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2017
- Exam period
- Gauteng Mock Exam
- Paper
- 2
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 23
- File size
- 256.3 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 23
This exam
Gauteng Mock Exam 2017
Questions in this paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
GAUTENGSE DEPARTEMENT VAN ONDERWYS
VOORBEREIDENDE EKSAMEN – 2017
GESKIEDENIS
(Tweede Vraestel)
MEMORANDUM
1. BRONGEBASEERDE VRAE
1.1 Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te ontwikkel:
Kognitiewe Gewigstoekenning
Historiese vaardighede
Vlakke van vrae
• Onttrek inligting uit bronne
• Selektering en organisasie van relevante 30%
VLAK 1
inligting uit bronne (15 punte)
• Definieer historiese begrippe / terme
• Interpretasie van bewyse uit bronne
40%
VLAK 2 • Verduidelik inligting verkry uit bronne
(20 punte)
• Analiseer bewyse uit bronne
• Interpreteer en evalueer bewyse uit bronne
• Skakel met bronne om bruikbaarheid,
betroubaarheid, eensydigheid en beperkings
30%
VLAK 3 vas te stel
(15 punte)
• Vergelyk en kontrasteer interpretasies en
perspektiewe in die bronne en kom tot
onafhanklike gevolgtrekkings
1.2 Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer word:
• By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir enige ander
geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of voorbeelde.
• Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar aan die
vereistes van die vraag voldoen is.
• In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede waaraan aandag
gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in kursiefgedrukte skrif aangedui.
1.3 Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae:
• Gebruik ʼn regmerk () vir elke korrekte antwoord.
Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op twee redes en
word twee punte elk toegeken ();
(1 x 2) wat neerkom op een rede en twee punte toegeken word ().
• Indien ʼn vraag 4 punte tel, word 4 regmerkies () aangedui.
2
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
Paragraafvraag
Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die inhoud en die
struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring word wanneer punte toegeken
word. Die volgende stappe moet gebruik word wanneer ʼn antwoord op ʼn paragraafvraag
geassesseer word:
• Lees die paragraaf en plaas ʼn kolpunt (.) by elke punt binne-in die teks waar die
kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te beantwoord.
• Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat in staat was
om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te beantwoord.
• Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die paragraaf aan die
einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1, 2, of 3) soos aangedui in die holistiese
rubriek en gee ʼn kort kommentaar bv.
___________ . __________________________ . _________________________
_____________________________________________ . _________________
√√√√√
Vlak 2
Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf
Tel al die regmerkies vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die punt aan die
regterkantse onderste kantlyn, bv. 32
50
• Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die antwoordeboek
oorgedra word.
3
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
2. OPSTELVRAE
2.1 By opstelvrae moet die kandidaat:
• In staat sal wees om hul argument op ʼn logiese en samehangende wyse te stel.
Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en bymekaarvoeg sodat
dit vir hulle moontlik sal wees om ʼn redelike reeks feite of ʼn effektiewe argument te
kan weergee om sodoende die gestelde vraag te beantwoord. Dit is noodsaaklik dat
ʼn opstel ʼn inleiding, ʼn samehangende en gebalanseerde liggaam van bewyse en ʼn
slot het.
2.2 Nasien van opstelvrae
• Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal word deur die
handboeke wat by ʼn spesifieke sentrum gebruik is.
• Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en / of samevatting hê as dit wat
ingesluit is by ʼn riglyn vir nasien van ʼn spesifieke opstel.
• By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate krediet kry vir
enige ander relevante antwoord.
2.3 Globale assessering van ʼn opstel
Die opstel sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie benadering vereis dat die
onderwyser die totale produk as ʼn geheel sal bepunt sonder om die samestellende dele
individueel te bepunt. Hierdie benadering moedig die leerder aan om ʼn individuele
mening aan te bied deur gebruik te maak van geselekteerde feitelike bewyse om ʼn
argument te ondersteun. Daar sal nie van die leerder verwag word om slegs 'feite' neer
te skryf om ʼn beter punt te behaal nie. Hierdie benadering sal leerders ook ontmoedig om
'model-antwoorde' voor te berei en te reproduseer sonder om die spesifieke vereistes
van die vraag in ag te neem. Holistiese nasien van opstelle gee krediet aan leerders se
mening, ondersteun deur bewyse. Anders as by inhoudsgebaseerde nasien, word
leerders met holistiese assessering nie vir ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie,
aangesien die klem op die volgende val:
• Die konstruksie / daarstelling van ʼn argument
• Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument te ondersteun
• Die leerder se interpretasie van die vraag
2.4 Assesseringsprosedures van die opstel
2.4.1 Hou die sinopsis in gedagte wanneer die opstel nagesien word.
2.4.2 Tydens die eerste deurlees van die opstel moet regmerkies toegeken word vir ʼn
relevante inleiding (aangedui met ʼn kolpunt ('bullet') in die nasienriglyne /
memorandum), vir elke hoofmoment / aspek wat volledig gekontekstualiseer is en
ʼn relevante slotopmerking (aangedui met ʼn kolpunt in die nasienriglyn /
memorandum) bv. ʼn antwoord waar daar 5 hoofpunte is, sal daar dus 7
regmerkies wees
4
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
2.4.3 Die volgende addisione simbole kan gebruik word:
• Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik gekontekstualiseer nie
^
• Verkeerde stelling _________________
• Irrelevante stelling |
|
|
• Herhaling R
• Analise A√
• Interpretasie I√
2.5 Die matriks
Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle.
By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word wat in die matriks voorsien
word. Tydens die assessering van ʼn opstel moet beide die inhoud en die aanbieding in
ag geneem word. ʼn Punt word toegeken by die snypunt van die inhoud en aanbieding,
gebaseer op die sewe vaardigheidvlakke.
2.5.1 Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot watter
mate die hoofmomente gedek is om en die inhoudsvlak (op die
matriks) vas te stel.
I VLAK 4
2.5.2 Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die matriks) van die
aanbieding bepaal.
I VLAK 4
A VLAK 3
2.5.3 Ken ʼn algehele punt toe met behulp van die matriks.
I VLAK 4
}26
A VLAK 3
5
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
NASIENMATRIKS VIR OPSTELLE – TOTAAL: 50
VLAK 7 VLAK 6 VLAK 5 VLAK 4 VLAK 3 VLAK 2 VLAK 1*
AANBIEDING Baie goed Baie goed Goed beplande Argument beplan Toon soms Poging Weinig of geen
beplande en beplande en en en gestruktureer. bewys van ʼn aangewend om poging om die
gestruktureerde gestruktureerde gestruktureerde Bewyse tot ʼn gestruktureerde antwoord te opstel te
opstel. Goeie opstel. ʼn opstel. Poog om sekere mate en beplande struktureer. struktureer nie.
sintese van Relevante ʼn duidelike gebruik om argument. Poog Grootliks
inligting. Het ʼn argument is argument te argument te om ʼn argument beskrywend of
goed gevolg. Bewyse ontwikkel. ondersteun. vol te hou. poog om
INHOUD gebalanseerde, gebruik om die Gevolgtrekking Slotsom bereik Gevolgtrekking argument te
oorspronklike argument te gemaak uit op grond van nie duidelik ontwikkel. Geen
argument verdedig. Poog bewyse om die bewyse. ondersteun deur poging om ʼn
ontwikkel met om ʼn argument te bewyse nie.. gevolgtrekking te
bewyse. onafhanklike ondersteun maak nie.
Argument gevolgtrekking
deurgaans uit die bewyse te
volgehou en maak om die
verdedig. argument te
Onafhanklike ondersteun..
gevolgtrekking
gemaak uit
bewyse om die
argument te
ondersteun
VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten 47–50 43–46
volle relevant tot
argument wat
gevolg is.
VLAK 6
Vraag is
beantwoord.
Inhoudseleksie 43–46 40–42 38–39
relevant tot
argument wat
gevolg is.
VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord. 38–39 36–37 34–35 30–33 28–29
Inhoud toereikend
en relevant.
VLAK 4
Vraag herkenbaar
in antwoord.
Sommige 30–33 28–29 26–27
weglatings of
irrelevante keuse
van inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud
hou verband met
vraag, maar
beantwoord dit nie. 26–27 24–25 20–23
Hou soms nie
verband met die
vraag nie.
Weglatings.
VLAK 2
Vraag
ontoereikend 20–23 18–19 14–17
beantwoord.
Inhoud skraal.
VLAK 1*
Vraag
ontoereikend
beantwoord of glad 14–17 0–13
nie. Ontoereikend
of irrelevante
inhoud.
*Riglyne vir die toekenning van ʼn punt in Vlak 1:
• Vraag glad nie beantwoord nie / totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
• Antwoord sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te struktureer nie = 1–6
• Vraag ontoereikend en vaag beantwoord; klein poging om die opstel te struktureer = 7–13
6
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
VRAAG 1
HOE HET STEVE BIKO EN DIE SWARTBEWUSSYNSBEWEGING DIE
APARTHEIDSREGERING IN DIE 1970’S UITGEDAAG?
1.1
1.1.1 [Verduideliking van ʼn historiese konsep uit Bron 1A – V1]
(a) Swartbewussyn
• ʼn Filosofie wat swart trots en waardes aanmoedig.
• Swart mense moet hulself van die boeie van minderwaardigheid bevry.
• Swart mense moet hulself van die kettings van onderdrukking bevry.
• Swart mense moet hulself bemagtig deur die verantwoordelikheid vir
hul eie stryd op hulself te neem.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 1 x 2) (2)
(b) Bevryding
• Om vrygemaak te word van onderdrukking van die apartheidsregering
in die 1990’s in Suid-Afrika.
• Om swart mense vry te maak van onderdrukking – apartheid.
• Enige ander relevante antwoord
(Enige 1 x 2) (2)
1.1.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
• Swart mense moet trots in hul ‘swartwees’ ontwikkel.
• Swart mense moet hulself van die gevoel van minderwaardigheid bevry.
• Swart mense moet selfvertroue ontwikkel om hul eie toekoms te bepaal.
(1 x 2) (2)
1.1.3 [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]
• Moedig selfstandigheid aan onder swart mense.
• Koördineer aktiwiteite van SB.
• Enige ander relevante antwoord. (Enige 1 x 2) (2)
1.1.4 [Vasstelling van die nut (bruikbaarheid) van bewyse in Bron 1A –V3]
Die bron is bruikbaar omdat:
• Dit beklemtoon die mikpunte (doelwitte) en idees van Swartbewussyn.
• Dit help ons verstaan wat die redes vir die vestiging van die BPC was.
• Dit verduidelik die impak wat SB op die jeug in 1976 gehad het.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
7
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
1.2
1.2.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
• Pretoria Sentrale Gevangenis (1 x 1) (1)
1.2.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
• ‘die 20ste persoon wat in die voorafgaande agtien maande in aanhouding
oorlede is’ (1 x 1) (1)
1.2.3 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V2]
• Hongerstaking (1 x 1) (1)
1.2.4 [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B –V2]
• Biko was baie fiks toe hy gearresteer is.
• Die outopsie is voor hulle uitgevoer en hulle het waarskynlik die kneusplekke
gesien en dat hy voor sy oorplasing / vervoer aangerand is.
• Die polisie het genoeg rede om Biko se dood te verdoesel aangesien Biko ʼn
martelaar (matyr) geword het.
• Die koerant het in ʼn artikel aangedui dat Biko as gevolg van kopbeserings
oorlede is.
• Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4)
1.2.5 [Interpretasie van bewyse uit Bron 1B – V2]
• Kruger het geweet dat hy leuens vertel.
• Hy het die bevel van iemand hoër uitgevoer.
• Dit wys hoe arrogant hy was en dat hy gedink het dat die publiek dit nie hoef
te weet nie.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
1.3
1.3.1 [Interpretasie van bewyse uit Bron 1C – V2]
• Biko is vry van onderdrukking – die ketting is gebreek.
• Biko is beskou as ʼn baie belangrike vryheidsvegter – die plakkaat is ʼn
huldeblyk.
• Biko het die swart samelewing verenig – die hoofopskrif is: ‘Biko and
Solidarity’.
• Biko is deur mense vereer – huldeblyk.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
1.3.2 [Analise van inligtin uit Bron 1C – V2]
• Biko is vry van die ketting van onderdrukking.
• Beklemtoon die feit dat Biko vry is – die einste apartheidsregering wat hom
onderdruk het, het hom vrygestel deur hom te vermoor.
• Biko het vrygebreek want hy het sy denke (gedagtegang) eerste bevry voor
hy die apartheidregering uitgedaag het.
• Hy was ʼn vryheidsvegter wat vir die bevryding van alle swart Suid-
Afrikaners geveg het.
• Die ketting beklemtoon hoe moeilik dit was om vryheid te bekom.
• Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4)
8
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
1.4 [Vergelyking van Bronne 1A en 1C en verduideliking van ondersteuning –V3]
• Bron 1A dui aan dat swart mense hulself van die boeie van onderdrukking moet
bevry en Bron 1C dui aan dat Biko homself losbreek van die kettings wat hom van
vryheid ontneem.
• Bron 1A noem die stigting van die Black People’s Convention en in Bron 1C word
Biko vereer vir die rol wat hy in die Black People’s Convention gespeel het en
word dit op die pamflet genoem.
• Enige ander relevante antwoord (2 x 2) (4)
1.5
1.5.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1D – V1]
• ‘wydverspreide internasionale mediadekking’ (1 x 2) (2)
1.5.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1D – V1]
• Vensters is stukkend geslaan.
• Mense is met swepe (sambokke) geslaan.
• Traangas is afgevuur. (3 x 1) (3)
1.5.3 [Interpretasie van bewyse uit Bron 1D –V2]
• Hulle het opdragte van hoër uitgevoer.
• Was gefrustreerd, want ten spyte daarvan dat permitte nie aan roubeklaers
toegestaan is nie, het hulle steeds beplan om te gaan.
• Voer die regerings se beleide – totale strategie- uit.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 1 x 2) (2)
1.6 [Interpretasie, sintese en evaluarie van bewyse uit relevante bronne –V3]
Kandidate kan die volgende aspekte in hul antwoorde insluit:
• Biko moedig swart mense aan om hulself van onderdrukking te bevry (Bron 1A).
• Biko het swartes verenig met sy oproep aan Afrikane, bruin mense en Indiërs.
Bron 1A)
• Moedig swartes aan om nie op wit liberalisme staat te maak nie. (Bron 1A)
• Moedig swartes aan om hul eie strukture vir swartes te ontwikkel en sodoende
van wit strukture weg te breek. (Bron 1A)
• Inspireer die jeug van die 1970s om tot aksie oor te gaan. (Bron 1A)
• Hy was ʼn uitgesproke leier. (Bron 1B)
• Koerante het hul eie ondersoek gedoen – dit was ʼn aanduiding dat hulle nie die
Minister se verklaring bloot gaan aanvaar nie. (Bron 1B)
• Koerante het mekaar in die geveg teen die regering ondersteun.
• AZAPO het plakkate gepubliseer om hulde aan hul afgestorwe leier te bring.
(Bron 1C)
• Roubeklaers het geweier om hulle planne om Biko se begrafnis by te woon te
verander, selfs al het hulle nie permitte vir die busse ontvang nie. (Bron 1D)
• Enige ander relevante antwoord (8)
9
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
Gebruik die volgende rubriek om punte toe te ken.
• Gebruik bewyse op ʼn baie elementêre wyse
bv. toon geen of min begrip van hoe Biko
en die SBB die apartheidsregering in die PUNTE
VLAK 1 1970s uitgedaag het. 0–2
• Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ʼn
paragraaf skryf nie.
• Bewyse is meestal relevant en hou in groot
mate verband met die onderwerp bv. toon
begrip van hoe Biko en die SBB die
apartheidsregering in die 1970s uitgedaag PUNTE
VLAK 2
het. 3–4
• Gebruik bewyse op ʼn baie basiese manier om
ʼn paragraaf te skryf.
• Gebruik relevante bewyse bv. toon ʼn
deeglike begrip hoe Biko en die SBB die
apartheidsregering in die 1970s uittgedaag
VLAK 3 het. PUNTE
• Gebruik bewyse baie effektief in ʼn 5–8
georganiseerde paragraaf en toon begrip van
die onderwerp.
[50]
10
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
VRAAG 2
HOE SUKSESVOL WAS DIE WAARHEID- EN VERSOENINGSKOMMISSIE (WVK) IN DIE
ONTBLOTING VAN DIE WAARHEID OOR DIE DERDE MAG- BEDRYWIGHEDE?
2.1
2.1.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
• Om die growwe menseregteskendings van die verlede se politieke konflik te
ondersoek. (1 x 2) (2)
2.1.2 [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A – V2]
• Om sover moontlik ʼn beeld van die growwe menseregteskendings te skep.
• Om vorige politieke konflikte aan te spreek.
• Enige ander relevante antwoord (1 x 2) (2)
2.1.3 [Interpretasie van bewyse uit Bron 2A –V2]
• As gevolg van politieke konflikte tussen die politieke partye van Suid-Afrika.
• Apartheidsbeleid van die Nasionale Party.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 1 x 2) (2)
2.1.4 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
• Die Menseregteskendingskomitee
• Die Amnestiekomitee
• Reparasies- en Rehabilitasiekomitee (3 x 1) (3)
2.1.5 [Verduideliking van historiese konsepte – V1]
• ʼn Amptelike kwytskelding vir mense wat politiese oortredings begaan het.
• Vergifnis / begenadiging van iemand vir hul oortredings / misdade soos die
growwe menseregteskendings wat tydens apartheid gepleeg is.
• Enige ander relevante antwoord (1 x 2) (2)
2.1.6 [Bepaal die bruikbaarheid van ʼn bron – V3]
• Dit beklemtoon die hoofdoelwit van die WVK.
• Dit gee insig oor die WVK se omskrywing (siening) van growwe
menseregteoortredings.
• Dit verskaf ook inligting oor die verskillende subkomitees van die WVK.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
11
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
2.2
2.2.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
• Lede van die Nasionale Party het vervreemd deur die WVK gevoel.
• NP voel geviktimiseerd (geteiken). (Enige 1 x 2) (2)
2.2.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
• As ʼn party wat vir hervorming gestem het in 1987, 1989 en die 1992-
referendum.
• Die party wou gehad het hul belangrike rol in die ontstaan van ʼn
demokratiese Suid-Afrika moes erken word. (Enige 1 x 2) (2)
2.2.3 [Analise van inligting uit Bron 2B – V2]
• Dui op die party se toewyding om genesing en eenheid na Suid-Afrika te
bring.
• Wou erkenning by die WVK kry.
• Wou amnestie ontvang.
• Wou sy naam skoonmaak.
• Enige ander relevante antwoord (1 x 2) (2)
2.2.4 [Interpretasie van bewyse uit Bron 2B – V2]
• Die Kommissie se verhoogde betrokkenheid by die party-politieseproses.
• Die Kommissie toon vyandigheid teen oor die NP (Vyandige opmerkings
teenoor die NP).
• Die Kommissie kon deur die ANC misbruik word tot die nadeel van ander
partye in die aanloop van die naderende verkiesings.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 1 x 2) (2)
2.2.5 [Interpretasie en evaluasie van bewyse uit Bron 1B – V2]
• De Klerk het die WVK se werk as ʼn heksejag teen die Nasionale Party
gesien.
• Sommige Nasionale Party leiers het gesê dat die WVK ʼn vermorsing van tyd
was en ʼn poging om hulle te verneder.
• Dat die WVK die ANC bevoordeel en die feit dat senior leiers van die ANC
geweier het om vir amnestie aansoek te doen, ignoreer.
• De Klerk het wettige aksies geneem om te voorkom dat inligting wat hom by
die ‘derde mag’ aktiwiteite tussen 1990 en 1994 betrek, gepubliseer kan
word.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
12
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
2.3
2.3.1 [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – L2]
• Wys dat die WVK De Klerk se bewyse oor Vlakplaas en ander
apartheidsdoodsplase betwyfel.
• Dit wys dat die Kommissie bewus was daarvan dat De Klerk se openbarings
nie die volle waarheid was nie.
• De Klerk het nie die volle waarheid vertel / bekend gemaak nie.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
2.3.2 [Interpretasie van bewyse uit Bron 2C – L2]
• Die Kommissie het bevind dat De Klerk se getuienis ʼn gebrek aan waarheid
toon.
• Hy het doelbewus versuim om sy betrokkenheid en dié van sy kabinetslede
te openbaar in die gruweldade wat tydens apartheid gepleeg is.
• De Klerk het beweer dat hy ʼn skoon gewete het in terme van sy kennis oor
die ontwikkelinge by Vlakplaas.
• Die WVK se bevindinge het openbaar dat De Klerk nie die volle waarheid oor
die growwe menseregteskendings deur lede van sy regering gemaak het nie.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 1 x 2) (2)
2.4 [Vergelyk inligting in Bronne 2B en 2C – V3]
• Bron 2C - De Klerk toon ʼn negatiewe houding deur nie ʼn belangstelling in die
Kommissaris se verslag te toon nie – hy kyk weg en in Bron 2B beskuldig hy die
WVK daarvan dat hulle sy party viktimiseer.
• Bron 2C blameer De Klerk vir die Vlakplaas moorde terwyl Bron 2B De Klerk se
ontkenning van kennis van politieke moorde deur sy veiligheidsmagte uitlig.
• Bron 2C dui die woorde ‘Vlakplaas en ander apartheidsdoodsplase’ op sy voorkop
en Bron 2B noem ook dat die koerante De Klerk impliseer by die doodsplase deur
die koerantopskrif oor De Klerk se doodsplase.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
2.5
2.5.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2D – V1]
• PW Botha (1 x 1) (1)
13
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
2.5.2 [Verduideliking van historiese konsepte uit Bron 2D – V1]
• Menseregte is regte inherent aan alle mense, sonder diskriminasie.
• Die fundamentele regte wat alle mense het omdat hulle mense is.
• Enige ander relevante antwoord. (1 x 2) (2)
2.5.3 [Analise van inligting uit Bron 2D – V2]
• De Klerk wou seker maak dat die gruweldade van sy kabinetslede ʼn geheim
bly.
• De Klerk voel vervreemd deur die WVK omdat hulle weier om sy toewyding
te erken.
• Hy blameer die WVK dat hulle hom nie erken nie en derhalwe het hy nie sy
volle samewerking gegee nie.
• De Klerk mag moontlik bang wees dat die waarheid ontbloot word en dat sy
status is gedwang gebring kan word.
• Hy wou vervolging vermy.
• Enige ander relevante antwoord. (Enige 1 x 2) (2)
2.6 [Interpretasie, evaluasie en sintese van relevante bronne – 3V]
Kandidate kan die volgende aspekte in hul antwoord insluit:
SUKSESVOL:
• Bewyse aan die WVK gelewer impliseer dat De Klerk by die ‘derde mag’ aktiwiteite
betrokke was. (Eie kennis)
• Die WVK het bevindings oor die veiligheidsmagte se betrokkenheid by moorde
onder De Klerk se presidensie gemaak. (Bron 2B)
• Die Nasionale Party het die WVK se verslag oor die NP se befondsing van die
Derde Mag, gekritiseer. (Eie kennis)
• Apartheidsagente het gevoel dat hulle begenadig moes word aangesien hulle slegs
bevele van bo uitgevoer het. (Eie kennis)
• Enige ander relevante antwoord.
14
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
NIE SUKSESVOL NIE
• Beide die SAP en die NP het geweier om verantwoordelikheid vir hulle aksies
tydens apartheid te neem. (Eie kennis)
• De Klerk het enige kennis van die ontwikkelinge by Vlakplaas en ander doodsplase
ontken. (Bronne 2B en 2C)
• Nasionale Party het sy rol in swart op swart geweld ontken. (Eie kennis)
• Regeringsagente het gevoel dat die WVK op ʼn heksejag was en dat dit die
ANC bevoordeel het. (Bron 2B)
• De Klerk het die WVK daarvan beskuldig dat hulle wraak eerder as versoening
gesoek het. (Eie kennis)
• De Klerk het wettige aksies geneem om te voorkom dat sekere inhoud nie in die
verslag gepubliseer word. (Eie kennis)
• Gebrek aan enige ondersteunende bewyse in terme van De Klerk se betrokkenheid
by die doodsplase.
• Enige ander relevante antwoord (8)
Gebruik die volgende rubriek om punte toe te ken.
• Gebruik bewyse op ʼn baie elementêre wyse
bv. toon geen of min begrip of die WVK
suksesvol daarin was om die Derde Mag PUNTE
VLAK 1 waarhede te ontbloot. 0–2
• Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ʼn
paragraaf skryf nie.
• Bewyse is meestal relevant en hou in groot
mate verband met die onderwerp bv. toon
begrip of die WVK suksesvol daarin was PUNTE
VLAK 2 om die Derde Mag waarhede te ontbloot. 3–4
• Gebruik bewyse op ʼn baie basiese manier om
ʼn paragraaf te skryf.
• Gebruik relevante bewyse bv. toon ʼn
deeglike of die WVK suksesvol daarin was
om die Derde Mag waarhede te ontbloot.
VLAK 3 Gebruik bewyse baie effektief in ʼn PUNTE
georganiseerde paragraaf en toon begrip van 5–8
die onderwerp.
[50]
15
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
VRAAG 3
HOE HET GLOBALISERING DIE TEKSTIELBEDRYF IN SUID-AFRIKA BEïNVLOED?
3.1
3.1.1 [Verduideliking van historiese konsep – V1]
(a) Globalisering
• Die beweging van mense, informasie, goedere en dienste regoor die
wêreld.
• Mense en lande raak al hoe meer verbind – polities, ekonomies en
kultureel.
• Verbintenis in die wêreldekonomie deur tegnologie, makliker
reismetodes en globale kultuur.
• Konneksie tussen mense en lande wat hulle toelaat om te
kommunikeer en handel te dryf deur wêreldkorporasies.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 1 x 2) (2)
(b) Vryemark
• ʼn Stelsel waar die prys van goedere en dienste deur die ope mark en
verbruikers bepaal word, en waarin die reëls en magte van
verskaffing vry van enige regeringsinmenging is.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 1 x 2) (2)
3.1.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
• Baie regerings het die vryemark ekonomiese stelsel aangeneem.
• Brei hulle eie produktiewe potensiaal uit.
• Die skep van ʼn wye verskeidenheid nuwe geleenthede vir internasionale
handel en belegging.
(2 x 1) (2)
3.1.3 [Interpretasie van bewyse uit Bron 1A – V2]
• Ondersteuners argumenteer dat dit armer lande en hul burgers toelaat om
ekonomies te ontwikkel en hulle lewenstandaarde te verbeter.
• Teenstanders van globalisering beweer dat die skepping van onversadigde
internasionale vrye markte multinasionale korporasies in die Westerse
wêreld bevoordeel ten koste van plaaslike ondernemings, plaaslike kulture
en algemene mense.
• Enige ander relevante antwoord (2 x 2) (4)
16
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
3.1.4 [Analise van inligting uit Bron 3A – V2]
Ondersteuners
• Dit laat arm lande toe om ryk te word en hul lewenstandaarde te verbeter.
• Globalisering het ʼn positiewe impak op arm lande en hul burgers.
Kritici:
• Globalisering verryk net ryk multinasionale korporasies.
• Dit ignoreer die behoeftes van plaaslike ondernemings, kulture en gewone
mense.
• Dit het ʼn negatiewe impak op plaaslike besighede.
• Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4)
3.2 3.2.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
• Vroue (1 x 1) (1)
3.2.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
• Kan immobiel wees vir langperiodes (lank op een plek stil wees)
• geduldig
• werk versigtig, sagkens
• volg instruksies (Enige 3 x 1) (3)
3.2.3 [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B –V2]
• Baie het hul werk verloor.
• Meerderheid verdien lae lone.
• Baie het ʼn gebrek aan vaardighede.
• Baie werk in lae status beroepe.
• Vroue sukkel om alternatiewe werk te kry.
• Indien hulle hul werk verloor, word huishoudings in armoede gedompel.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
3.3 3.3.1 [Interpretasie van bewyse uit Bron 3C –V2]
• Suid-Afrikaanse tekstielbedryf is deur Chinese produkte gedomineer.
• 100 000 werksgeleenthede is verloor in die Suid-Afrikaanse tekstielbedryf
a.g.v China.
• China vernietig Suid-Afrika se tekstielbedryf.
• China stort hul produkte in Afrika lande.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
17
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
3.3.2 [Verduideliking van die bruikbaarheid van Bron 3C – V3]
Die bron is bruikbaar omdat:
• Dit beklemtoon China se dominansie in die Suid-Afrikaanse tekstielbedryf.
• Dit voorsien rede vir Suid-Afrika se invoer van Chinese produkte.
• Dit verduidelik die impak van die invoere op die Suid-Afrikaanse ekonomie.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
3.4 [Vergelyk bronne 3B en 3C en die betrokke ondersteuning – V3]
• Bron 3B beklemtoon die werksverliese onder vroue en in Bron 3C lees ons oor die
100 000 werksgeleenthede wat in die Suid-Afrikaanse tekstielbedryf verdwyn het.
• Bron 3B beskryf die uitbuiting van vroue as werkers in die industrie en in Bron 3C
sien ons hoe China werkers wat onder armoede gebuk gaan, uitbuit.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
3.5
3.5.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]
• SACTWU (1 X 2) (2)
3.5.2 [Ontrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]
• Dit sou 55 000 nuwe werksgeleenthede in die tekstielbedryf skep.
(1 x 2) (2)
3.5.3 [Interpretasie van bewyse uit Bron 3D – V2]
• Die prys van klere sal verhoog en die werkersklas sal daaronder ly.
• Die verlies aan werk sal ʼn verhoging in werkloosheid veroorsaak.
• Hoër handelsbalans beteken dat die land ekonomies sal swaarkry.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 1 x 2) (2)
3.5.4 [Analise van bewyse uit Bron 3D – L2]
• Meer werksgeleenthede word gespaar en geskep.
• Herlewing in die tekstielbedryf.
• Deur Trots Suid-Afrikaanse produkte te koop, sal die land se ekonomie
gestimuleer word.
• ʼn Handelsbalans van tekort tot surplusse sal die ekonomie versterk.
• Enige ander relevante antwoord (Enige 1 x 2) (2)
3.6 [Interpretasie, evaluasie en sintese van bewyse van relevante bronne – V3]
• Globalisering bevorder die vloei van goedere oor grense (Bron 3A).
• Suid-Afrikaanse tekstielbedryf word oorheers deur maatskappye wat teen tariewe
beskerm word (Bron 3B).
• Armoede onder werkersklas (Bron 3B).
• China domineer die Suid-Afrikaanse tekstielbedryf (Bron 3C).
• Daar is ʼn hoë vlak van werkloosheid in SA (Bron 3C).
• SA het baie ingevoerde items in die tekstielbedryf (Eie kennis).
• COSATU blameer globalisering vir werksverliese (Bron 3D).
• Handelsbalans het surplus negatief beïnvloed.
• Enige ander relevante antwoord (8)
18
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
Gebruik die volgende rubriek om punte toe te ken.
• Gebruik bewyse op ʼn baie elementêre wyse
bv. toon geen of min begrip hoe
globalisering die tekstielbedryf in SA PUNTE
VLAK 1 beïnvloed. 0–2
• Gebruik bewyse gedeeltelik of kan nie ʼn
paragraaf skryf nie.
• Bewyse is meestal relevant en hou in groot
mate verband met die onderwerp bv. toon
begrip hoe globalisering die tekstielbedryf PUNTE
VLAK 2 in SA beïnvloed. 3–4
• Gebruik bewyse op ʼn baie basiese manier om
ʼn paragraaf te skryf.
• Gebruik relevante bewyse bv. toon ʼn
deeglike begrip hoe globalisering die
tekstielbedryf in SA beïnvloed.
VLAK 3 • Gebruik bewyse baie effektief in ʼn PUNTE
georganiseerde paragraaf en toon begrip van 5–8
die onderwerp.
[50]
19
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
AFDELING B: OPSTELVRAE
VRAAG 4: BURGERLIKE VERSET, 1970's TOT 1980's: SUID-AFRIKA
[Beplan en konstrueer ʼn oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse deur
gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede.]
SINOPSIS
Kandidate moet verduidelik hoe die internasionale anti-apartheidsbeweging druk op Suid-Afrika
verskerp het om ʼn einde aan apartheid in Suid-Afrika te bring.
HOOFASPEKTE
Kandidate moet die volgende aspekte in hul antwoord insluit:
Inleiding: Kandidate moet aandui hoe suksesvol die internasionale anti-apartheidsbewegings
was in die druk wat hulle op die apartheidsregering geplaas het.
UITBREIDING
• Internasionale reaksie – meer druk op die apartheidsregering om apartheid in sy geheel af
te skaf.
• Britse Anti-Apartheid Beweging (AAM) gestig.
• AAM veldtog – boikot vir Suid-Afrikaanse produkte – vrylating van aangehoudes – boikotte
teen Suid-Afrikaanse sportspanne – druk op Barclays Bank en ander Britse maatskappye –
reguleer protes buite die ambassade.
• Ierse Anti-Apartheid Beweging gestig (IAAM) gestig;
• IAAM veldtogte – ondersteun handelsunies om SA te isoleer; oorreed Ierse intellektuele
om ʼn embargo te ondersteun; stop Suid-Afrikaanse kos-invoere; stop Suid-Afrikaanse
steenkool-invoere; Ierse Toerismekantoor in Johannesburg gesluit; Ierse kunstenaars en
sportmanne het opgehou om SA te besoek; sommige Ierse intellektuele het geweier om na
Suid-Afrika te reis.
• Aktiwiteite van bewegings: sportboikotte, kulturele boikotte, akademiese boikotte,
verbruikersboikotte.
• Resultate van boikotte – sanksies, disinverstering, die Laat Mandela vry-veldtog
• Die rol van internasionale vakbonde: Noorse Konfederasie van Unies, Internasionale
Vervoerwerkers Federasie (ITF); Europese Konfederasie van Vryehandelsunies (ECFTU)
• Enige ander relevante antwoorde.
Gevolgtrekking: Kandidate moet hul argument met ʼn relevante slot saamvat. [50]
20
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
VRAAG 5
DIE KOMS VAN DEMOKRASIE NA SUID-AFRIKA EN DIE AANVAARDING VAN DIE
VERLEDE.
[Beplan en konstrueer ʼn oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse deur
gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede.]
SINOPSIS
Kandidate moet aandui of die stelling regverdig / geldig is of nie. Indien hulle aandui dat dit
geldig is, moet hulle verduidelik hoe die vestiging van die nie-rassige demokratiese Suid-Afrika
in 1994 bereik is deur die toewyding van die politieke leiers. Indien hulle aandui dat dit nie ʼn
geldige stelling is nie, moet hulle hul argument met relevante historiese bewyse ondersteun.
HOOFASPEKTE
• Kandidate moet die volgende aspekte in hul antwoord insluit
Inleiding: Kandidate moet ʼn lyn van argumentering volg en die argumente met relevante
bewyse ondersteun.
UITBREIDING
• De Klerk kom aan bewind in 1989 – kort agtergrond.
• De Klerk se toespraak op 2 Februarie 1990.
• Die onderhandelingsproses begin.
• Ontbanning van politieke organisasies soos die ANC en PAC.
• Eerste formele ontmoeting by Grootte Schuur – vrylating van politieke gevangenis.
• Pretoria Minuut – ANC kondig aan dat hulle die gewapende stryd gaan opskort.
• KODESA I – werksgroep word opgestel om spesifieke sake te hanteer.
• Regter vleuel Konserwatiewe Party en linker vleuel PAC boikot KODESA.
• IVP leier, Mangosuthu Buthelezi weier om by te woon.
• Slegs Wit-referendum gee De Klerk die mandaat om te onderhandel.
• KODESA 2 stort in duie oor meerderheidsregring / magsdeling / streeksmagte.
• Verhoogde geweld (Boipatong, Bisho ens.)
• Verdrag van Verstandhouding onderteken as gevolg van samesprekings deur Cyril
Ramaphosa en Roelf Meyer.
• Sluipmoord op Chris Hani en Mandela se intervensie.
• Veelpartyonderhandelingsforum.
• Regter vleuel AWB val Wêreldhandelsentrum binne en die gevolge daarvan.
• Sonsondergangsklousule deur Joe Slovo laat onderhandelings voortgaan.
• Finale ooreenkoms rakende verkiesingsdatum bereik vir 27 April 1994 (aangekondig).
• ANC wen die verkiesing – Mandela die eerste swart Suid-Afrikaanse President.
• Enige ander relevante antwoorde.
Gevolgtrekking: Kandidate moet hul argument met ʼn relevante slot saamvat. [50]
21
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
VRAAG 6
DIE EINDE VAN DIE KOUE OORLOG EN ʼn NUWE WÊRELDORDE: DIE GEBEURE VAN
1989
[Beplan en konstrueer ʼn oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante bewyse deur
gebruik te maak van analitiese en interpretasie vaardighede.]
SINOPSIS
Kandidate moet aandui of hulle met die stelling saamstem of daarvan verskil. Indien hulle
saamstem moet hulle aandui hoe die val van die Sowjetunie in 1989 ʼn belangrike impak op
Suid-Afrika se politieke toekoms gehad het. Indien hulle verskil, moet hulle hul argument met
relevante historiese bewyse ondersteun.
HOOFASPEKTE
• Kandidate moet die volgende aspekte in hul antwoord insluit.
Inleiding: Kandidate moet na hul stelling verwys en verduidelik hoe die val van die Sowjetunie
die politieke toekoms van Suid-Afrika beïnvloed het en die weg na onderhandelings geopen het.
UITBREIDING
• Agtergrond (Glasnost en Perestroika).
• Ineenstorting van kommunisme, disintegrasie van die Sowjetunie en die val van die Berlyn
muur.
• Die Nasionale Party-regering het die ANC as ʼn agent van die kommunistiese Sowjetunie
gesien.
• Met die val van die Sowjetunie was die ANC verswak.
• Die val van die Sowjetunie het beteken dat die Nasionale Party-regering hul siening oor die
ANC moes verander.
• Die val van kommunisme en die Slag van Cuito Cuanavale het ʼn groot impak op die Suid-
Afrikaanse regering se houding oor ‘samesprekings met kommuniste’ gehad.
• Die Suid-Afrikaanse regering het besluit om uit Angola te onttrek en ʼn skikking oor Namibië
is onderhandel.
• Die vreedsame oordrag van ʼn meerderheidsregring in Namibië het beide die ANC en die
Suid-Afrikaanse regering aangemoedig om in gesprek te tree.
• Die Nasionale Party was nie meer bekommerd oor die invloed van die SAKP op die ANC
en ANC se alliansie met die SAKP nie.
• Die Nasionale Party kon nie langer kommunisme gebruik om hul onderdrukking te
regverdig nie.
• Suid-Afrika was nie langer ʼn belangrike rolspeler in die Koue Oorlog politiek nie.
• Die Nasionale Party kon nie langer die bedreiging van kommunisme gebruik om
ondersteuning van Westerse regerings te kry nie.
• Westerse regerings het druk op Suid-Afrika toegepas om apartheid te beëindig.
• Westerse regerings het druk op Suid-Afrika geplaas om met die ANC te begin
onderhandel.
• Die val van kommunisme het ook die ANC beïnvloed.
22
Downloaded from hlayiso.com
10792 / 17
• ANC kon nie langer op die Sowjetunie steun vir ekonomiese en militêre ondersteuning nie.
• Sosialisme was nie langer ʼn opsie vir die rewolusionêre ANC nie.
• Die resultaat was dat die ANC reg was om te onderhandel.
• Die veranderende wêreld en massaprotes in Suid-Afrika het spanning binne die NP
verhoog.
• Dit het tot ʼn verandering in leierskap binne die NP gelei in 1989.
• FW de Klerk het met beleid van hervorming begin.
• In 1989 is die verbanning op politiek gevangenes opgehef.
• In Februarie 1990 het De Klerk aangekondig dat Mandela vrygelaat gaan word.
• De Klerk het ook die ontbanning van politieke organisasies soos die ANC, PAC en SAKP
aangekondig.
• Die regering was gewillig om die einde van apartheid te onderhandel.
• Enige ander relevante antwoorde
Gevolgtrekking: Kandidate moet hul argument met ʼn relevante slot saamvat. [50]
23
Study this subject
Recommended for this subject
%202021%20Preparatory%20Question%20Paper_hlayiso.com_--24930935-0ad6-40fc-af9d-2565f340cb01/v1-761b3c43efc668005293/card.webp)
Question paper
History Grade 12 P2 Gauteng Mock 2021 Question Paper (Afr)
%20X10%202019%20Preparatory%20Examination%20Addendum_hlayiso.com_--4c8825cb-7328-4a35-b4a2-21579182a6ed/v1-eaba88523cccc85340dd/card.webp)
Addendum
History Grade 12 P2 Gauteng Mock 2019 Addendum (Afrikaans)

Question paper
History Grade 12 Paper 2 Gauteng Mock 2017 Question Paper

Question paper
History Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2017 QP (Afr)
%202021%20Preparatory%20Question%20Paper_hlayiso.com_--9c825710-3cb6-41a5-83f1-ec4a4f9c153e/v1-42f62c7d1fe7c7105c27/card.webp)
Question paper
History Grade 12 P1 Gauteng Mock 2021 Question Paper (Afr)
%20X10%202019%20Preparatory%20Examination%20Addendum_hlayiso.com_--4f3ebe5f-1e25-4b5d-9926-1cdd895d3995/v1-4bd7c3b8e18e806e9bbb/card.webp)
Addendum
History Grade 12 P1 Gauteng Mock 2019 Addendum (Afrikaans)
More from Grade 12 History

Study guide
Workguide Case Study Strategies

Addendum
History Grade 12 Paper 1 North West Mock 2025 Addendum

Addendum
History Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 Addendum (Afr)

Addendum
History Grade 12 P2 Eastern Cape Prelim 2024 Addendum (Afr)

Question paper
History Grade 12 P2 Eastern Cape Prelim 2024 QP (Afr)

Addendum