Downloaded from hlayiso.com
1
2
1 GRAAD
3 12
NATIONAL
SENIOR CERTIFICATE
IGREYIDI 12
ISINDEBELE ILIMI LEKHAYA (HL)
IPHEPHA LOKUTHOMA (P1)
NOVEMBA 2021
IMITLOMELO: 70
ISIKHATHI: Ama-iri ama-2
Iphepheli linamakhasi ali-15.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
You're offline
Skip to contentQuestion paper 




View all




IsiNdebele HL P1 Nov 2021_hlayiso.com_.pdf
Isindebele Hl · Grade 12 · NSC November Exam · 2021 · isindebele. Question paper, 15 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- Isindebele Hl
- Grade
- Grade 12
- Language
- Isindebele
- Document type
- Question paper
- Year
- 2021
- Exam period
- NSC November Exam
- Paper
- 1
- Pages
- 15
- File size
- 572.7 KB
Loading document…
Loading document…
1 of 15
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P1 2 DBE/Novemba 2021
NSC
YELELA
1. Iphepheli LINEENGABA EZINTATHU: ISIGABA A, B kanye NESIGABA C.
ISIGABA A: Ukufunda nokuzwisisa (30)
ISIGABA B: Ukurhunyeza (10)
ISIGABA C: Izakhi nemithetjhwana yokusetjenziswa kwelimi (30)
2. Funda YOKE imiyalo ngokuyelela.
3. Phendula YOKE imibuzo.
4. Thoma isigaba ESINYE NESINYE ekhasini ELITJHA.
5. Thalela ngemva kokuphendula imibuzo YESIGABA NGASINYE.
6. Tlola iinomboro zeempendulo zakho zifane patsi nangendlela ezinonjorwe
ngayo ephepheni lemibuzo.
7. Tjhiya umuda OWODWA ngemva kwaleyo naleyo pendulo.
8. Yelela kobana upeleda amagama ngendlela efaneleko bewutlole nemitjho
ezwakalako.
9. Isikhathi esiphakanyisweko sokutlola isigaba ngasinye:
ISIGABA A: Pheze imizuzu ema-50
ISIGABA B: Pheze imizuzu ema-30
ISIGABA C: Pheze imizuzu ema-40
10. Tlola kuhle nangesandla esibonakalako.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P1 3 DBE/Novemba 2021
NSC
ISIGABA A: UKUFUNDA NOKUZWISISA
UMBUZO 1
Phendula imibuzo engaphasi kwetheksthi eku-1.1 nengaphasi kwesithombe esiku-1.2.
1.1 Funda itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI A
IHLELO LAKARHULUMENDE LOKUNIKELA ABENTWANA
UKUDLA NGEENKOLWENI
1 URhulumende weSewula Afrika ulinga ngawo woke amandla ukobana
abafundi beze ngeenkolweni bebahlale isikhathi esabelwe ukufunda
nokufundisa. Ihloso ekulu kaRhulumende kukobana abafundi bafunde
ukwenzela bonyana baphumelele kuhle eemfundweni zabo. Ukuqinisekisa
bona koke lokhu kuyenzeka umNyango wezeFundo esiSekelo wasungula 5
ihlelo lokunikela abafundi ukudla ngeenkolweni. Ihlelweli libizwa
ngokobana yi-National School Nutrition Programme, i-NSNP
ngokurhunyezweko.
2 Ngokuya kwehlelweli abafundi banikelwa ukudla kanye ngelanga.
Woke umfundi uvumelekile kobana adle nanyana umnqopho omkhulu 10
wokusungulwa kwalo kwakukuqalelela abafundi abatlhogako kwaphela.
UmNqophisi ophethe ihlelweli emNyangweni wezeFundo esiSekelo,
umma uNeo Rakwena uthe; 'Kuneenkolo ezizii-20 169 ezipheka
beziphakele abafundi abalinganiselwa een-9 032 622 enarheni le
mazombe.' Ihlelweli liqakathekile emiphakathini eminengi ngombana 15
linciphisa indlala kwesikhatjhana ebafundini libenza bazizwe
batjhaphulukile emtlhagweni kwangaleso isikhathi.
3 URakwena uragele phambili watjho nokobana abafundi abanengi baphuma
emindenini edosa emhlweni, njeke kabanye abafundi ukudlokhu kulisizo
elikhulu ngombana kusuke kungasekho okhunye ukudla abasazokuthola 20
ngalelolanga emakhaya. Ngokutjho komNqophisi lo ukudlokhu kwenza
abafundi bona bakghone ukuzwisisa ngcono nabafundako. Uthi kubenza
bakghone ukulalela bebazibandakanye lokha nabafundiswako ngetlasini.
Irhubhululo liveza bona soloko kwathoma ihlelweli izinga labafundi abalisa
isikolo phakathi libonakala lehla kanti nezinga labafundi abalovako nalo 25
liyehla. Lokho kuhlathulula bona ihlelweli liyasiza ekwenzeni bona abafundi
bathole ifundo, khulukhulu esisekelo.
4 Esabelweni sezeemali sangomnyaka wee-2015/16 ihlelweli labelwa imali
elinganiselwa kumabhiliyoni ama-5.7 wamaranda. Inani lemali
esetjenziswako kilelihlelo liyahlolisiswa qobe mnyaka bese labiwa ngokuya 30
kokutjhugutjhuguluka kwamandla weranda. Ekuthomeni uRhulumende
nakasungula ihlelweli wabe alihlelele abafundi abangaphasi
kwabamaphesende ama-75 beenkolo ezisemiphakathini edobha phasi
enarheni le mazombe kodwana njenganje seladlulile kilesosilinganiso.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P1 4 DBE/Novemba 2021
NSC
5 UmNyango wezeFundo esiSekelo usebenzisana neminye imiNyango 35
kaRhulumende ukutlhogomela ihlalakuhle yabafundi ngeenkolweni.
UmNyango wezamaPhilo wona usiza ngehlelo elibizwa nge-Intergrated
School Health Programme, i-ISHP ngokurhunyezweko. Ngehlelweli
iinsebenzi zomNyango lo ziya eenkolweni ziyokuqinisekisa bona abafundi
badla ukudla okunepilo. Okhunye okwenziwa ziinsebenzezi kuhlabela 40
abafundi amalwele ahlukahlukeneko ukwenzela bona bahlale baphilile.
Ezinye iinhlangano ezidlala indima ekuthuthukiseni ihlelweli ngilezo
ezingasizo zakaRhulumende nezingenzi inzuzo ezinjenge-World Health
Organisation, Food and Agriculture Organisation ne-World Food
Programme. 45
6 Ukuqinisekisa bona abafundi abatlhogako bathola isizo elingeneleleko
ngaphandle kokudla abakuthola eenkolweni, umNyango wezeHlalakuhle
wenze irhelo lemindeni etlhogako ukwenzela bona imindeni leyo ikghone
ukwaziwa. Umnqopho womNyango lo ngerhelweli kukwenza bona nalokha
nakunesizo ofuna ukulinikela imindeni le ukwazi ukuyithola ngobuduze. 50
Kuneendawo zomphakathi umNyango lo ozisebenzisela ukutlhogomela
abentwana bemindeni etlhogako le. Iindawezi zisetjenziselwa ukubanikela
ukudla lokha nababuya eenkolweni, ngeempelaveke nalokha iinkolo
nazivaliweko.
7 Ihlelo le-National School Nutrition Programme likhanjiswa ngeendlela 55
ezimbili ezihlukeneko. Indlela yoku-1 ngeyokobana umNyango
wezeFundo wePhrovinsi uqatjhe abantu abanikela ngeensetjenziswa,
wenze nabo isivumelwano sokobana bathenge bebasabalalise ukudlokhu
ngeenkolweni bese wona uyababhadela. Indlela yesi-2 ngeyokobana
umNyango lo uthumele imali ngeenkolweni bese kuba ngizo eziziqatjhela 60
abantu abanikela ngeensetjenziswa, kuye ngesivumelwano isikolo
esisenza nabo bona babhadelana njani.
8 Ngokuya kombiko onikelwe isiGungu sesiBethamthetho ovele
nakuhlolisiswa ihlelo le-NSNP, umNqophisi wokuHlolisisa, uNom. Jabu
Mathe uthe umnqopho omkhulu wokuhlolisisa ihlelweli kuthola bona 65
imiphumela yalo ngileyo eyabe igade inqotjhiwe ngalo na. Uveze nokobana
isizathu esikhulu ngehlelweli kuthuthukisa amaphilo nehlalakuhle yabafundi
ngeenkolweni zeSewula Afrika. Uragele phambili watjho bona ihlelweli
lifanele lehlise izinga lomtlhago kiyo yoke imiphakathi etlhogako enarheni
mazombe. 70
9 Ihlelweli alizuzisi abentwana beenkolo kwaphela kodwana linciphisa
nomtlhago okhona emiphakathini ngokwakha amathuba wemisebenzi.
Umbiko werhubhululo uthole bona i-NSNP inikela abantu abangaphezu
kwee-50 000 imisebenzi yokupheka nokuphakela abentwana besikolo
ngomnyaka bese babhadelwa imali emaranda ama-960 qobe ngenyanga 75
umuntu ngamunye. Ngakelinye ihlangothi iinkolo zikhuthazwa bona
zizithomele iimvande lapha zizokutjala khona imirorho ukungezelela
ukudlokhu.
[Ukhutjhwe ku-Public Sector yatjhugululelwa esiNdebeleni]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P1 5 DBE/Novemba 2021
NSC
1.1.1 Ngokutjho kwesigaba soku-1 setheksthi engehla le kuthiwa iyini
ihloso kaRhulumende ngokwenza bona abafundi beze ngeenkolweni
bebahlale isikhathi esabelwe ukufunda nokufundisa? (1)
1.1.2 Tlola ngokuzeleko ibizo lehlelo elasungulwa mNyango wezeFundo
esiSekelo elikela abafundi ukudla eenkolweni elivezwe esigabeni
soku-1 setheksthi engehla. (1)
1.1.3 Ngokutjho kwesigaba sesi-2 setheksthi engehla le kuthiwa abafundi
banikelwa ukudla kangaki ngelanga? (1)
1.1.4 Ngokutjho kwesigaba sesi-2 setheksthi engehla le kuthiwa kwakuyini
umnqopho omkhulu womNyango wezeFundo esiSekelweli
ngokusungulwa kwehlelo le-NSNP? (1)
1.1.5 Tlola indima edlalwa kukudlokhu ebafundini ngetlasini ngokutjho
komNqophisi uNeo Rakwena esigabeni sesi-3 setheksthi engehla le. (1)
1.1.6 Ngokutjho kwesigaba sesi-4 setheksthi engehla le kuthiwa ihlelo
lokunikela abafundi ukudla ngeenkolweni labelwa imali engangani
ngomnyaka? (1)
1.1.7 Tlola OKUBILI okwenziwa ziinsebenzi zomNyango wezamaPhilo
okubalwe esigabeni sesi-5 setheksthi engehla le ukwenzela bona
abafundi bahlala baphilile ngaso soke isikhathi. (2)
1.1.8 Hlathulula umqondo omunyethwe sitatimende esithi;
'Ihlelweli liqakathekile emiphakathini eminengi ngombana linciphisa
indlala kwesikhatjhana ebafundini begodu libenza bazizwe
batjhaphulukile emtlhagweni kwangaleso isikhathi' esisetjenziswe
etheksthi engehla le. (2)
1.1.9 Ucabanga bona ngibuphi ubudisi iinkolo ebezingahlangabezana nabo
nangathana ihlelo lokunikela abafundi ukudla ngeenkolweni laragela
phambili ngokuqalelela abafundi abatlhogako kwaphela
njengokomnqopho elalisungulelwe wona ekuthomeni? Ipendulwakho
ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
1.1.10 Esigabeni sesi-6 setheksthi engehla le kuthiwa kuneendawo
zomphakathi umNyango wezeHlalakuhle ozisebenzisela ukuhlangana
nabentwana bemindeni etlhogako ubanikele ukudla lokha iinkolo
nazivaliweko nangeempelaveke. Ucabanga bona kungaba ngiziphi
iindawezo? Ipendulwakho ayibe maphuzu AMABILI. (2)
1.1.11 Phendula isitatimende esingenzasi ngoLiqiniso nofana Akusilo iqiniso
bese usekela isiqunto osithathako ngephuzu ELILODWA.
Ngokusungulwa kwehlelo lokunikela abafundi ukudla ngeenkolweni
kuzuza abafundi kwaphela, abekho abanye abantu abazuzako ngalo. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P1 6 DBE/Novemba 2021
NSC
1.1.12 Ingabe isenzo somNyango wezeFundo esiSekelo sokuhlanganyela
neminye imiNyango kaRhulumende kunikelwe abafundi ukudla
ngeenkolweni bekuqalelelwe nehlalakuhle yabo sisitjelani
ngoRhulumende weSewula Afrika? Ipendulwakho ayibe liphuzu
ELILODWA. (2)
1.1.13 Tshwaya ngelihlo elibukhali uveze ubungozi bendlela yesi-2
yokukhanjiswa kwehlelo elisetjenziswa nguRhulumende lokusiza
abafundi abatlhagako ngeenkolweni elibalwe esigabeni se-7
setheksthi engehla le. (2)
1.2 Qalisisa iinthombe ezingenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI B
ISITHOMBE 1 ISITHOMBE 2
ISITHOMBE 3 ISITHOMBE 4
[Zithethwe ku-www.images.com]
1.2.1 Tlola okubonakala esithombeni soku-1 okuqinisekisa bona abafundi
besikolwesi abatlhayelelwa kukudla. (1)
1.2.2 Tlola izenzo EZIMBILI ezibonakala esithombeni sesi-2 ezitjengisa
bona abafundaba bayakuthabela ukudla abaphiwa khonokhu. (2)
1.2.3 Rhunyeza ngephuzu ELILODWA okubonakala kusenziwa bentwana
ababonakala esithombeni sesi-3 kezingehlezi. (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P1 7 DBE/Novemba 2021
NSC
1.2.4 Ucabanga bona ngiyiphi indima engadlalwa botitjhere ukwenzela
bona umjeje obonakala esithombeni sesi-4 ungabi mude kangaka
ukwenzela bona abafundi badle ngesikhathi esifaneleko? (2)
1.2.5 Ngokuyelela okukhulunywa etheksthini eku-1.1 nalokhu okubonakala
kusenzeka eenthombeni ezingehlezi ucabanga bona ngibuphi
ubujamo inarha yeSewula Afrika ebegade ingaba kibo nangathana
lokhu kade kwathoma ukwenzeka. (2)
1.2.6 Ngewakho umbono ingabe uRhulumende wenza ngokwaneleko
ukuqotha umtlhago osahlele inarha le ngokunikela abafundi ukudla
ngeenkolweni? Ipendulwakho ayibe liphuzu ELILODWA. (2)
IMITLOMELO YESIGABA A: 30
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P1 8 DBE/Novemba 2021
NSC
ISIGABA B: UKURHUNYEZA
UMBUZO 2
Fundisisa itheksthi engenzasi bese uyayirhunyeza ngokwemiyalo onikelwe yona.
IMIYALO:
1. Ngamagama angadluli kwama-70, rhunyeza ngendima eyodwa uveze
iindlela ongonga ngazo imali nawumfundi oseZikweni eliPhakemeko
lezeFundo.
2. Umutjho owutlolako endimeni awube nomqondo OWODWA opheleleko.
3. Tlola ngelimi elitsengileko ngombana uzokwabelwa imitlomelo emi-3.
4. Sebenzisa amagamakho, ungabuyeleli utlole njengombana kutloliwe
etheksthini ngombana uzokulahlekelwa mitlomelo.
5. Tlola inani lamagama owasebenzisileko ekupheleni kwesirhunyezo sakho.
ITHEKSTHI C
IINDLELA ONGONGA NGAZO IMALI NAWUMFUNDI OSEZIKWENI
ELIPHAKEMEKO LEZEFUNDO
Akusilula ukonga imali lokha nawusebenzako, nawumfundi osezikweni eliphakemeko
lezefundo nofana nawumumuntu ofuna ukuziphilela ipilo engcono. Kubonakele bona
abantu abanengi, khulukhulu abafundi abasemaZikweni aPhakemeko wezeFundo,
nanyana bangathola imali enengi kangangani, kuba budisi bona imali leyo
bayisebenzise ngendlela ezokwenza bonyana ingabapheleli phakathi nesibanga.
Kuneendlela umfundi angazilandela ukwenzela bona akghone ukuzongela imali.
Indlela yokuthoma yokonga imali ngeyokuzenzela ibhajedi bese wenza isiqiniseko
sokobana awutjhuguluki kiyo. Lokho ungakwenza ngokobana wazi kobana utlhoga
imali engangani yokwenza iimfuneko ezifana nokubhadela indawo yokuhlala,
ukuthenga ukudla, ukubhadela iinkhwelo, njll. Qinisekisa bona uyaziphekela
esikhundleni sokobana uphile ngokuthenga ukudla okuphekelwe safuthi. Lokho
kuzokwenza bona ukudlokho ukupheke ngobunengi ukwenzela bona ukudle
nangelanga elilandelako. Sebenzisa ilayibhrari eseduze nalapha uhlala khona
kunokobana uye kekude ngombana uzokutlhoga imali yokubhadela iinkhwelo.
Ngesikhathi sokudla kwamadina ungazifumanela ukudla okusesipetjhalini uzithengele
khona. Eendaweni ezinengi ezithengisa ukudla kuvamile bona qobe kulilanga kube
nokudla okusesipetjhalini. Nawumfundi kuyatlhogeka bona ngelinye ilanga
khewuphume uyokupholisa ihloko, njeke ungavula iwebhsayidi uhlole bona ngiziphi
iindawo zokuzithabisa eziseduze nawe ezisimahla ongaya kizo kunokobana uye kilezo
ezibhadelisako nezikude nalapha uhlala khona. Sebenzisa ikarada lakho elitjhoko bona
umfundi ngombana eendaweni ezinengi kuvamile bona abafundi banikelwe isaphulelo
lokha nabathengako nofana nabakhwela iinkhwelo ezithileko. Iintolo ezinengi
ezithengisa ighrozari zivamisile ukukhupha amaflaya wezinto ezisesipetjhalini.
Nawuyokuthenga ighrozari tjheja bona ngiziphi izinto ozitlhogako ezisesipetjhalini
nokobana ngiziphi ezinikela amakhuphoni ongawasebenzisela ukuthenga. Lokho
kungenza bona ezinye zezinto oyozithenga ngalelolanga uzithole ngemali encani
nofana simahla ngokusebenzisa amakhuphoni lawo.
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P1 9 DBE/Novemba 2021
NSC
Nawumfundi wemaZikweni aPhakemeko wezeFundo kuba budisi khulu lokha
nawuphelelwa yimali phakathi kwesibanga ngombana inengi labo lisuke likude
nemakhaya, kungekho ababelethi babo eduze abangalilela kibo.
Kanti kesinye isikhathi uthola ukobana ababelethi ngokwabo akukho abangakghona
ukukusiza ngakho ngombana basuke bangasebenzi. Irhubhululo liyaveza bona
nawungalandela iindlela ezibalwe ngehlezi ungakghona ukuzongela imali nawumfundi.
[Ikhutjhwe ku-inthanethi yatjhugululelwa eLimini lesiNdebele]
IMITLOMELO YESIGABA B: 10
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P1 10 DBE/Novemba 2021
NSC
ISIGABA C: IZAKHI NEMITHETJHWANA YOKUSETJENZISWA KWELIMI
UMBUZO 3: ISIKHANGISO
Funda isikhangiso esingenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI D
KHULAKUHLE DAYCARE CENTRE
UNOMRARO WOKUTLHOGONYELELWA UMNTWANA?
IKHULAKUHLE DAYCARE CENTRE YIPENDULO YAKHO.
Sikutlhogomelela umntwana besimlungiselele ukuthoma ifundo esisekelo. Sibuza
kabasaziko usele amanzi ukholwe!
Sifumaneka eenomborweni ezilandelako: Limpopo 032 766 5001
Mpumalanga 013 071 1213
Gauteng 012 125 3899
Imibandela:
- Abentwana abanamalwele angalaphekiko abamukelwa.
- Kuvalwa nge-iri lesi-3 ntambama.
Nawungafika ngemva kwe-iri lesi-3 ubhadela amaranda ama-R50 ngemva kwelinye nelinye i-iri
ngaphezulu.
[Zithethwe ku-www.images.com]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P1 11 DBE/Novemba 2021
NSC
3.1 Tlola amaqhinga AMABILI asetjenziswe mtlami wesikhangiswesi asenza bona
sihlangabezane nemigomo yokukhangisa. (2)
3.2 Tlola itshwayo ELILODWA elibonakala esikhangisweni esingehlesi elibufakazi
bokobana abentwana bayakuthabela ukuba kilekulisa. (1)
3.3 Tlola isizathu esenze bona umtlami wesikhangiswesi atlole amagama athi;
Daycare Centre butjhigama? (1)
3.4 Nawuqalisisa isikhangiswesi ngikuphi OKUBILI okungakubhalelisa bona ulethe
umntwanakho kilekulisa lokha nawusebenzako unganamuntu ongakusalela
naye? (2)
3.5 Nikela ihlathululo yesitjho esithi; 'Ukusela amanzi ukholwe' esisetjenziswe
esikhangisweni esingehla. (1)
3.6 Buyelela utlole umutjho ongenzasi bese ujamiselela igama elithalelweko kiwo
ngelinomqondo ofana nalo.
Sifumaneka eenomborweni ezilandelako. (1)
3.7 Ngokubona kwakho ingabe ikulisa ekhangiswe ngehla le iyabamukela na
abentwana abakhamba ngeentulo ezinamavilo? Ipendulwakho ayibe liphuzu
ELILODWA. (2)
[10]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P1 12 DBE/Novemba 2021
NSC
MBUZO 4: IKHATHUNI
Qalisisa ikhathuni engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI E
[Ithethwe ku-www.cartoons.com]
4.1 Tlola itshwayo ELILODWA elibonakala ebantwini abasekhathunini engehla
le eliyikomba yokobana mbala umndeni lo udobha phasi njengokutjho
komsanyana lo. (1)
4.2 Tlola isenzo ESISODWA esibonakala ekhathunini engehla le esisitjela bona
ngesikhathi umndeni lo ubandakanyeke ekulumeni engehla le besele
kusikhathi sokobana umsana lo aye esikolweni. (1)
4.3 Hlathulula indlela umma osekhathunini engehla le azizwa ngayo ngesenzo
asenzele umsanyanakhe lo. (2)
4.4 Khetha ipendulo enembako kezingenzasi bese uqedelela ngayo isitatimende
esilandelako.
Nasiyelela ikulumo kababa lo nendlela izindlu ezibonakala ekhathunini le
zihleleke ngayo kuyatjho bona umndeni lo uhlala endaweni …
A elidorobha.
B esisabelo.
C eliplasi.
D esigoga/elilokitjhi. (2)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P1 13 DBE/Novemba 2021
NSC
4.5 Ingabe indlela ubaba lo aqaleka ngayo nangendlela akhuluma ngayo isitjelani
ngaye nasiyelela ummongo owethulwa yikhathuni engehla le? (2)
4.6 Thatha igama elingundaweni elithi; 'esikolweni' elisetjenziswe ekhathunini
engehla ulitjhugulule libe libizo. (1)
4.7 Tlola bona umutjho ongenzasi lo ukuyiphi indlela yesenzo.
'Ngiyathokoza mma.' (1)
[10]
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P1 14 DBE/Novemba 2021
NSC
UMBUZO 5
Funda itheksthi engenzasi bese uphendula imibuzo elandelako.
ITHEKSTHI F
Phela sabe sele sazi bona uPhrofesa Gumbi nakavuma bunjalo, kusuke sekonakele.
Sathi du nokuphefumula sangasaphefumula, nekwaba mthwalo obudisi kithi. Wanela
ukungena nje ngeholweni amalunga weSouth African Broadcasting Cooperation
aginya amathe angaqedi. Komunye nomunye ilimu labe sele lome kwamambala.
Amehlo sasiwarhudule woke neendlebe sizijamise okomqasa, silindele ilizwi 5
lokuthoma bonyana lizokuthini. Wathi nakafanele angene ngeholweni lapha kwakuhlezi
khona abasebenzi, wajama, wasiqala wangatjho litho. Wajika, wabhoda iholo. Ngaleso
sikhathi uphethe iphepha elinerhelo labasebenzi ekufanele baphungulwe. Wabuya,
wangena wasilotjhisa. Sathokoza kanyekanye kwangathi simrerile. Ngesikhatheso
ngazizwa ngibethiwa mumoya omnanjana engangingawazi bona uvelaphi. Abalingani 10
bami ngokomsebenzi ngababona sebafana namathuthumbo webusika kanti kusehlobo
ngebanga levalo. Wadosa isitulo sakhe wahlala phasi. Wasiqala ngemehlweni soke
wathi; 'Maye! Bantwana bakwethu, ezibuhlungu azipheli. Ngibawa ningilalele bakwethu
benamukele engizonethulela khona. Isithunywa asibulawa.'
[Ngeyokuzitlamela]
5.1 Tlola bona igama elithalelweko emutjhweni ongenzasi lo lisikhekhe bani
sekulumo.
Wanela ukungena nje ngeholweni amalunga aginya amathe angaqedi. (1)
5.2 Buyelela utlole umutjho ongenzasi lo bese utjhugulula igama elithalelweko
kiwo ulenze liveze umqondo wokulandula.
Wabuya, wangena wasilotjhisa. (1)
5.3 Tlola isikhathi sesenzo esithalelweko emutjhweni ongenzasi.
Amehlo sasiwarhudule woke neendlebe sizijamise okomqasa, silindele ilizwi
lokuthoma bonyana lizokuthini. (1)
5.4 Hlanganisa imitjho emibili engenzasi le ibe mumutjho owodwa
ngokusebenzisa isihlanganisi esifaneleko.
Ngibawa ningilalele benamukele engizonethulela khona. Isithunywa
asibulawa. (1)
5.5 Tlola umqondo ovezwa ligama elithalelweko emutjhweni ongenzasi lo.
Sathi du nokuphefumula sangasaphefumula. (1)
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe Phendla
Downloaded from hlayiso.com
IsiNdebele ILimi LeKhaya (HL)/P1 15 DBE/Novemba 2021
NSC
5.6 Buyelela utlole umutjho ongenzasi lo bese utlola i-akhronimi yebinzana
lamagama athalelweko kiwo.
Wanela ukungena nje ngeholweni amalunga weSouth African Broadcasting
Cooperation aginya amathe angaqedi. (1)
5.7 Ngokuyelela imiThetho nemiThetjhwana yokuTlola nokuPeledwa kweLimi
lesiNdebele, buyelela utlole umutjho ongenzasi kodwana ulungise
okungakalungi esenzweni esithalelweko kiwo.
Ngesikhatheso ngazizwa ngibethiwa mumoya omnanjani engangingawazi
bona uvelaphi. (1)
5.8 Thatha igama elisetjenziswe njengesibabazo elithi; 'Maye!' etheksthini
engehla uzitlamele ngalo umutjho kuvele bona uyayazi ihlathululo yaso. (1)
5.9 Dzubhula ibinzana lamagama asisaga asetjenziswe etheksthini engehla le
uzakhele ngaso umutjho kuvele bona uyayazi ihlathululo yaso. (2)
[10]
IMITLOMELO YESIGABA C: 30
INANI LOKE: 70
Ilungelo lokukhuphela lifunjethwe
Recommended for this subject
Published documents with matching subject and grade metadata.
Related documents
Matched using subject, grade, language, document type and exam metadata.

Question paper
IsiNdebele HL P1 Nov 2021 MG_hlayiso.com_.pdf
Question paper
IsiNdebele HL P2 Nov 2021_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiNdebele HL P2 Nov 2021 MG_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiNdebele HL P3 Nov 2021_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiNdebele HL P3 Nov 2021 MG_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiNdebele HL P1 Nov 2023_hlayiso.com_.pdf
More from Grade 12 Isindebele Hl
Explore more published documents in this catalogue.

Annual teaching plan
Gr 12 IsiNdebele HL ATP 2023-24.pdf

Question paper
IsiNdebele HL P1 May-June 2023_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiNdebele HL P1 May-June 2023 MG_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiNdebele HL P2 May-June 2023 MG_hlayiso.com_.pdf

Question paper
IsiNdebele HL P2 May-June 2023_hlayiso.com_.pdf
Question paper




