Downloaded from hlayiso.com
NASIONALE
SENIOR SERTIFIKAAT
GRAAD 12
SEPTEMBER 2018
GESKIEDENIS V1
NASIENRIGLYN
PUNTE: 150
Hierdie nasienriglyn bestaan uit 24 bladsye.
Skip to contentAll 2018 papers 




%202021%20Preparatory%20Question%20Paper_hlayiso.com_--9c825710-3cb6-41a5-83f1-ec4a4f9c153e/v1-42f62c7d1fe7c7105c27/card.webp)
View all




%20June%202024%20Question%20Paper_hlayiso.com_--b8285d4c-81f2-4d18-a8e1-31feb9e949b5/v1-08263ca49c7d250a5368/card.webp)
History Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2018 Memo (Afrikaans)
Grade 12 History Paper 1 memorandum from the Eastern Cape Mock Exam 2018 (Afrikaans), 24 pages. Read online or download the free PDF.
History · Grade 12 · Eastern Cape Mock Exam · 2018 · Afrikaans. Memorandum, 24 pages. Read online or download the PDF.
- Subject
- History
- Grade
- Grade 12
- Language
- Afrikaans
- Document type
- Memorandum
- Year
- 2018
- Exam period
- Eastern Cape Mock Exam
- Paper
- 1
- Curriculum
- CAPS
- Pages
- 24
- File size
- 413.5 KB
Free to read online, no sign-up needed
Loading document…
Loading document…
1 of 24
This exam
Eastern Cape Mock Exam 2018
- Paper 1Question paper · EngQuestion paper · AfrQuestion paper · Afr (2)Addendum · EngAddendum · Eng (2)Addendum · AfrAddendum · Afr (2)Memo · EngMemo · Afr
- Paper 2Question paper · EngQuestion paper · AfrQuestion paper · Afr (2)Addendum · EngAddendum · Eng (2)Addendum · AfrAddendum · Afr (2)Memo · EngMemo · Afr
Questions in this paper
Document textSearch extracted text and jump to a page.
Downloaded from hlayiso.com
2 GESKIEDENIS V1 (EC/SEPTEMBER 2018)
1. BRONGEBASEERDE VRAE
1.1 Die volgende kognitiewe vlakke is gebruik om brongebaseerde vrae te
ontwikkel:
KOGNITIEWE HISTORIESE VAARDIGHEDE GEWIGS-
VLAKKE TOEKENNING
VAN VRAE
Onttrek inligting uit bronne.
Selektering en organisasie van 30%
VLAK 1
relevante inligting uit bronne. (15 punte)
Definieer historiese begrippe/terme.
Interpretasie van bewyse uit
bronne.
40%
VLAK 2 Verduidelik inligting verkry uit
(20 punte)
bronne.
Analiseer bewyse uit bronne.
Interpreteer en evalueer bewyse uit
bronne.
Skakel met bronne om
bruikbaarheid, betroubaarheid,
eensydigheid en beperkings vas te 30%
VLAK 3
stel. (15 punte)
Vergelyk en kontrasteer
interpretasies en perspektiewe in
die bronne en kom tot onafhanklike
gevolgtrekkings.
1.2 Die inligting hieronder dui aan hoe brongebaseerde vrae geassesseer
word:
By die nasien van brongebaseerde vrae moet krediet gegee word vir
enige ander geldige en toepaslike standpunte, argument, bewyse of
voorbeelde.
Met die toekenning van punte moet aandag gegee word aan hoe daar
aan die vereistes van die vraag voldoen is.
In die nasienriglyn word die vereistes van die vraag (vaardighede
waaraan aandag gegee moet word) sowel as die vlak van die vraag in
kursiefgedrukte skrif aangedui.
1.3 Assesseringsprosedures vir brongebaseerde vrae
Gebruik ʼn regmerk () vir elke korrekte antwoord
Gee aandag aan die puntetoekenning bv. (2 x 2) wat neerkom op twee
redes en word twee punte elk toegeken ( ); (1 x 2) wat neerkom
op een rede en twee punte toegeken word ()
Indien ʼn vraag 4 punte tel word 4 regmerke () aangedui.
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018) GESKIEDENIS V1 3
Paragraafvraag
Paragrawe behoort globaal (holisties) geassesseer te word. Beide die
inhoud en die struktuur van die paragraaf moet in berekening gebring word
wanneer punte toegeken word. Die volgende stappe moet gebruik word
wanneer ʼn antwoord op ʼn paragraafvraag geassesseer word:
Lees die paragraaf en plaas ʼn kolpunt ( . ) by elke punt binne-in die teks
waar die kandidaat relevante bewyse gebruik het om die vraag te
beantwoord.
Lees die paragraaf weer om die mate te evalueer waarin die kandidaat in
staat was om relevante bewyse te gebruik om die paragraaf te
beantwoord.
Maak regmerkies (√) wat aan die kandidaat toegeken is vir die paragraaf
aan die einde van die paragraaf; sowel as die vlak (1,2, of 3) soos
aangedui in die holistiese rubriek en gee ʼn kort kommentaar bv.
___________ . __________________________ . __________________
_________________ . ____________________________ . __________
√√√√
Vlak 2
Gebruik meestal relevante bewyse om die paragraaf te skryf.
Tel al die regmerke vir die brongebaseerde vrae op en skryf dan die punt
aan die regterkantse onderste kantlyn, bv. 32
50
Maak seker dat die totale punte akkuraat na die buiteblad van die
antwoordeboek oorgedra word.
2. OPSTELVRAE
2.1 Die opstelvrae vereis dat kandidate:
In staat sal wees om hul argument op ʼn logiese en samehangende wyse
te stel. Hulle moet die relevante inligting kan selekteer, organiseer en
bymekaarvoeg sodat dit vir hulle moontlik sal wees om ʼn redelike reeks
feite of ʼn effektiewe argument te kan weergee om sodoende die gestelde
vraag te beantwoord. Dit is noodsaaklik dat ʼn opstel ʼn inleiding, ʼn
samehangende en gebalanseerde liggaam van bewyse en ʼn slot het.
2.2 Nasien van opstelvrae
Nasieners moet daarop let dat die inhoud van die antwoord gelei sal word
deur die handboeke wat by ʼn spesifieke sentrum gebruik is.
Kandidate mag enige ander toepaslike inleiding en/of samevatting hê as
dit wat ingesluit is by ʼn riglyn vir nasien van ʼn spesifieke opstel.
By die assessering van die oop brongebaseerde vrae moet kandidate
krediet kry vir enige ander relevante antwoord.
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
4 GESKIEDENIS V1 (EC/SEPTEMBER 2018)
2.3 Globale assessering van ʼn opstel
Die opstel skryfwerk sal holisties (globaal) geassesseer word. Hierdie
benadering vereis dat die onderwyser die totale produk as 'n geheel
sal bepunt sonder om die samestellende dele individueel te bepunt.
Hierdie benadering moedig die leerder aan om ʼn individuele mening
aan te bied deur gebruik te maak van geselekteerde feitelike bewyse
om ʼn argument te ondersteun. Daar sal nie van die leerder verwag
word om slegs ‘feite’ neer te skryf om ʼn beter punt te behaal nie.
Hierdie benadering sal leerders ook ontmoedig om ‘model-antwoorde’
voor te berei en te reproduseer sonder om die spesifieke vereistes van
die vraag in ag te neem. Holistiese nasien van opstelle gee krediet
aan leerders se mening, ondersteun deur bewyse. Anders as by
inhoudsgebaseerde nasien, word leerders met holistiese assessering
nie vir ontoereikende taalgebruik gepenaliseer nie, aangesien die klem
op die volgende val:
Die konstruksie/daarstelling van ʼn argument
Die toepaslike seleksie van feitelike bewyse om sodanige argument
te ondersteun
Die leerder se interpretasie van die vraag.
2. Assesseringsprosedures vir die opstel
2.4 2.4.1 Hou die sinopsis in gedagte wanneer die skryfwerk nagesien
word.
2.4.2 Tydens die deurlees van die skryfwerk moet regmerkies
toegeken word vir ʼn relevante inleiding (aangedui met ʼn
kolpunt (‘bullet’) in die nasienriglyne/memorandum), vir elke
hoofmoment/aspek wat volledig gekontekstualiseer is en ʼn
relevante slotopmerking (aangedui met ʼn kolpunt in die
nasienriglyn/memorandum) bv. ʼn antwoord waar daar 5
hoofpunte is, sal daar dus 7 regmerkies wees.
2.4.3 Die volgende addisionele simbole kan ook gebruik word:
• Inleiding, hoofaspekte en slotopmerking nie behoorlik
gekontekstualiseer nie ^
• Verkeerde stelling _________________
• Irrelevante stelling |
|
|
• Herhaling R
• Analise A√
• Interpretasie 1√
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018) GESKIEDENIS V1 5
2. Die matriks
2.5 2.5.1 Gebruik van die matriks vir die assessering van opstelle.
By die nasien van opstelle, moet die kriteria gebruik word
wat in die matriks voorsien word. Tydens die assessering
van ʼn opstel moet beide die inhoud en die aanbieding in ag
geneem word. ʼn Punt word toegeken by die snypunt van
die inhoud en aanbieding, gebaseer op die sewe
vaardigheidvlakke.
(a) Met die eerste deurlees van die opstel word daar bepaal tot
watter mate die hoofmomente gedek is om en die
inhoudsvlak (op die matriks) vas te stel.
I VLAK 4
(b) Die tweede deurlees van die opstel sal die vlak (op die
matriks) van die aanbieding bepaal.
I VLAK 4
A VLAK 3
(c) Ken ʼn algehele punt toe met behulp van die matriks.
I VLAK 4 }26–27
A VLAK 3
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
6 GESKIEDENIS V1 (EC/SEPTEMBER 2018)
NASIEN-MATRIKS VIR OPSTEL: TOTAAL: 50
VLAK 7 VLAK 6 VLAK 5 VLAK 4 VLAK 3 VLAK 2 VLAK 1
Baie goed
beplande en Baie goed Goed beplande en Argument beplan Toon soms bewys Poging aangewend Weinig of geen
AANBIEDING
gestruktureerde beplande en gestruktureerde en gestruktureer. van 'n om antwoord te poging om die
opstel. Goeie gestruktureerde opstel. Bewyse tot 'n gestruktureerde en struktureer. opstel te
sintese van opstel. 'n Poog om 'n sekere mate beplande struktureer nie.
Grootliks
inligting. Het 'n Relevante duidelike argument gebruik om argument. Poog
argument is argument te om 'n argument vol beskrywend of
goed te ontwikkel.
gevolg. Bewyse ondersteun. te hou. poog om argument
gebalanseerde, Gevolgtrekking
oorspronklike gebruik om die Slotsom bereik op Gevolgtrekking nie te ontwikkel. Geen
argument te gemaak uit bewyse grond van bewyse. poging om 'n
argument ontwikkel duidelik
met bewyse. verdedig. Poog om om die argument te gevolgtrekking te
ondersteun deur
Argument 'n onafhanklike ondersteun.
bewyse nie. maak nie.
deurgaans gevolgtrekking uit
volgehou en die bewyse te
INHOUD maak om die
verdedig.
Onafhanklike argument te
gevolgtrekking ondersteun.
gemaak uit bewyse
om die argument te
ondersteun.
VLAK 7
Vraag is ten volle
beantwoord.
Inhoudskeuse ten 47–50 43–46
volle relevant tot
argument wat gevolg
is.
VLAK 6
Vraag is beantwoord.
Inhoudseleksie 43–46 40–42 38–39
relevant tot argument
wat gevolg is
VLAK 5
Vraag grotendeels
beantwoord. Inhoud 38–39 36–37 34–35 30–33 28–29
toereikend en
relevant.
VLAK 4
Vraag herkenbaar in
antwoord. Sommige
weglatings of
30–33 28–29 26–27
irrelevante keuse van
inhoud.
VLAK 3
Keuse van inhoud hou
verband met vraag,
maar beantwoord dit 26–27 24–25 20–23
nie. Hou soms nie
verband met die vraag
nie. Weglatings.
VLAK 2
Vraag ontoereikend
beantwoord. Inhoud
20–23 18–19 14–17
skraal.
VLAK 1
Vraag ontoereikend
beantwoord of glad 14–17 0–13
nie. Ontoereikend of
irrelevante inhoud.
*Riglyne vir die toekenning van ʼn punt in Vlak 1:
Vraag glad nie beantwoord nie/totaal irrelevante inhoud; geen poging om die opstel te struktureer nie = 0
Vraag sluit basiese en algemene irrelevante inligting in; geen poging om die opstel te struktureer nie = 1–6
Vraag ontoereikend en vaag beantwoord ; klein poging om die opstel te struktureer = 7–13
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018) GESKIEDENIS V1 7
AFDELING A: BRONGEBASEERDE VRAE
VRAAG 1: HOE HET DIE KUBAANSE MISSIELKRISIS DIE KOUE OORLOG
SPANNING TUSSEN DIE SOWJETUNIE EN DIE VERENIGDE
STATE VAN AMERIKA IN DIE 1960’s VERHOOG?
1.1 1.1.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
VSA
USSR (2 x 1) (2)
1.1.2 [Interpretasie van bewyse in Bron 1A – V2]
Kuba het ʼn noue verhouding met die USSR begin vestig.
Eisenhower was bevrees oor die verspreiding van kommunisme
in Latyns Amerika
Eisenhower wou kapitalisme in Kuba beskerm.
Castro het sterk ekonomiese bande met die Sowjetunie gesmee
Enige ander relevante antwoord. (Enige 1 x 2) (2)
1.1.3 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1A – V1]
Guatemala (1 x 1) (1)
1.1.4 [Interpretasie van bewyse in Bron 1A – V2]
Castro het die voorbeeld gestel met die standaard van
toewyding ter verdediging van Kuba.
Hy het patriotisme en ware leierskap eienskappe
gedemonstreer.
Jose Raman was nie bevoeg nie.
Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
1.2 1.2.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
Operasie Mongoose (1 x 1) (1)
1.2.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
Medium-afstand ballistiese missiele (MRBMs)
Intermediêre ballistiese kernmissiele (IRBMs) (2 x 1) (2)
1.2.3 [Interpretasie van bewyse in Bron 1B – V2]
Kennedy het gereageer deur sy naaste raadgewers te ontbied
om opsies en ʼn direkte plan van aksie vir die VSA te oorweeg
as oplossing vir die krisis.
Kennedy het ʼn vloot-kwarantyn in Kuba ingestel
Hy was geskok
Hy het bedreig gevoel
Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
1.2.4 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
ʼn Lugaanval om die missiele te vernietig, gevolg deur ʼn
Amerikaanse inval
Streng waarskuwing aan Kuba en die Sowjetunie.
Vloot-kwarantyn van Kuba (2 x 1) (2)
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
8 GESKIEDENIS V1 (EC/SEPTEMBER 2018)
1.2.5 [Verduideliking van ʼn historiese begrip in Bron 1B – V1]
Die voorkoming van offensiewe militêre toerusting wat na Kuba
verskeep word – die VSA het probeer om die versending
missiele na Kuba te stop.
Om Sowjet-skepe fisiek te verhoed om missiele na Kuba te
vervoer
Beskou Kuba as ʼn beskermde gebied van die VSA om enige
toekomstige inval deur die USSR te verhoed
Enige ander relevante antwoord (Enige 1 x 2) (2)
1.3 1.3.1 [Interpretasie van bewyse in Bron 1C – V2]
Amerika wou die opstapeling van kernwapens in Kuba stop.
Amerika wou verhoed dat Kuba ʼn kommunistiese staat word.
Amerika wou die gevaar van ʼn kernaanval deur Kuba elimineer
Dit reflekteer Amerika se intensie om Kuba oor te neem
Amerika wou wêreldvrede handhaaf en ʼn kernoorlog vermy
Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
1.3.2 [Ontleding en interpretasie van bewyse in Bron 1C – V2]
Khrushchev het geweier om aan die Amerikaanse
vlootblokkade gehoor te gee
Khrushchev het gesê dat die VSA geen reg het om
internasionale waters te blokkeer nie
Khrushchev raak betrokke met waagmanskap met die VSA.
Khrushchev het in dialoog met Kennedy betrokke geraak om
die krisis op te los
Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
1.4 [Vergelyking van bewyse van Bron 1B en Bron 1C – L3]
Bron 1B verduidelik die implementering van die kwarantyn op 22
Oktober 1962 en Bron 1C die kwarantyngebied in Kuba op 22
Oktober 1962 toon
Beide bronne verwys na die missielterreine in Kuba
Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
1.5 1.5.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 1B – V1]
‘… as jy regtig bekommerd is oor die welsyn van die wêreld.’
‘… indien hulle nie hul doelwit verloor het nie.’ (2 x 1) (2)
1.5.2 [Interpretasie van bewyse in Bron 1D – V2]
Khrushchev was verbind tot wêreldvrede, wou die
verwoestende gevolge van die oorlog vermy.
Khrushchev wou sy standpunt teenoor ʼn moontlike oorlog
uitdruk.
Khrushchev het geweet dat die wapenopbou in Kuba tot ʼn
moontlike oorlog kon lei
Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018) GESKIEDENIS V1 9
1.5.3 [Evalueer die bruikbaarheid van Bron 1D – L3]
Die bron is BRUIKBAAR omdat:
Dit is eerstehandse inligting
Dit is ʼn brief wat deur Khrushchev (USSR) aan president
Kennedy (VSA) geskryf is.
Dit spreek Khrushchev se standpunt uit oor die verwydering
van missiele uit Kuba.
Dit weerspieël Khrushchev se twyfel oor Kennedy se
verbintenis tot wêreldvrede (beëindiging van kernwapens)
Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4)
1.6 [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoorde insluit:
VSA en die USSR het ʼn belangrike rol gespeel in die Kubaanse
Missielkrisis. (Bron 1A)
Die VSA het missiele op die Sowjet-grens met Italië en Turkye
ontplooi. (eie kennis)
Die USSR het gereageer deur missiele in Kuba te plaas. (Bron 1B)
Die strategiese installering van missielbasisse van beide kante het
wêreldvrede bedreig. (Bron 1C)
VSA het gedreig om Kuba binne te val as missiele nie verwyder word
nie en die USSR het ook daarop aangedring dat die VSA sy missiele
uit Turkye en Italië moet verwyder. (eie kennis)
VSA en USSR se aggressiewe reaksies het die Koue Oorlog
spanning verhoog. (Bron 1A)
Beide het uiteindelik ingegee (kompromis) en die krisis is opgelos.
(Bron 1C)
Die supermoondhede het besluit op ope lyne van kommunikasie (eie
kennis)
Hulle het ook die verbod op kerntoetse verdrag onderteken. (Bron 1C)
Enige ander relevante antwoord.
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
10 GESKIEDENIS V1 (EC/SEPTEMBER 2018)
Gebruik die volgende rubriek om ʼn punt toe te ken.
KRITERIA PUNTE
Gebruik bewyse op ʼn elementêre wyse, bv. toon
min of geen begrip van hoe die Kubaanse
Missielkrisis die Koue Oorlog spanning tussen
VLAK 1 Rusland en Amerika in die 1960’s verhoog het. 0–2
Gebruik bewyse gedeeltelik om verslag oor
onderwerp te gee of kan verslag oor onderwerp
gee nie.
Bewyse is meestal relevant en hou met ʼn groot
mate verband aan die onderwerp, bv. toon ʼn
begrip van hoe die Kubaanse Missielkrisis die
VLAK 2 Koue Oorlog spanning tussen Rusland en 3–5
Amerika in die 1960’s verhoog het.
Gebruik bewyse op ʼn baie basiese wyse om ʼn
paragraaf te skryf
Gebruik relevante bewyse, bv. demonstreer ʼn
deeglike begrip van hoe die Kubaanse
Missielkrisis die Koue Oorlog-spanning
tussen Rusland en Amerika in die 1960’s
VLAK 3 6–8
verhoog het.
Bewyse hou goed verband met onderwerp.
Gebruik bewyse baie effektief in ʼn georganiseerde
paragraaf wat ʼn begrip van die onderwerp toon (8)
[50]
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018) GESKIEDENIS V1 11
VRAAG 2: HOE HET DIE POGINGS VAN DIE ANGOLESE BEVRYDINGS-
BEWEGINGS MISLUK OM VREDE IN ANGOLA IN 1975 TEWEEG TE
BRING?
2.1 2.1.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
Toe die Portugese administrasie gedisintegreer het, het drie
mededingende nasionalistiese faksies gekompeteer vir mag.
Al drie nasionalistiese faksies was swak en ongeorganiseer.
Hulle het geen ernstige poging aangewend om ʼn
onderhandelende skikking te bereik nie. (Enige 2 x 1) (2)
2.1.2 [Interpretasie van bewyse in Bron 2A – V2]
Die party was stewig in die Kimbundu-omgewing gevestig
Guerrilla-aktiwiteit het tot ʼn stilstand gekom.
Dit het in drie mededingende groepe gefragmenteer.
Dit het ʼn streeksparty gebly
Enige ander relevante antwoord (Enige 2 x 2) (4)
2.1.3 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2A – V1]
FNLA
MPLA
UNITA (Enige 3 x 1) (3)
2.1.4 [Interpretasie van inligting van Bron 2A – V1]
Dit het swak opgeleide soldate gehad wat vanaf ʼn klein basis
geopereer het.
Dit was stamgesentreerd en dit het versuim om na ander
stamme om te sien.
Enige ander relevante antwoord (Enige 1 x 2) (2)
2.1.5 [Interpretasie van bewyse in Bron 2A – V2]
Die bron is BRUIKBAAR omdat:
Dit beklemtoon die areas van konflik in Angola waarvolgens drie
plattelandse groepe om mag meegeding het.
Die groepe was swak omdat hulle nie ʼn onderhandelde skikking
kon bereik nie.
Dit gee ʼn uiteensetting van verskille tussen politieke leiers.
Dit verklaar dat MPLA nog steeds met guerrilla-aanvalle
uitgevoer het.
Die drie groepe het ʼn beroep op ondersteuning van buitelandse
moondhede gedoen
Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4)
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
12 GESKIEDENIS V1 (EC/SEPTEMBER 2018)
2.2 2.2.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
OAE (Organisasie vir Afrika-eenheid) (Enige 1 x 1) (1)
2.2.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2B – V1]
Dit het toegelaat dat verkiesings vir ʼn konstituerende vergadering
in Oktober 1975 gehou sou en tot en met dié tyd, sou die mag in
ʼn oorgangsregering gevestig word, onder leiding van ʼn Portugese
hoë kommissaris.
Die Portugese en die drie partye sou elk drie ministeriële poste
beklee, terwyl die premierskap roteer sou word onder die partye.
Dit het voorsiening gemaak vir die skepping van ʼn Angolese
weermag, waarby elke beweging 8 000 troepe en die Portugese
24 000 sou bydra. (Enige 2 x 1) (2)
2.2.3 [Verduideliking van historiese begrippe van Bron 2B – V1]
Dit is ʼn nuwe regering saamgestel uit die Portugese hoë
kommissaris en drie bevrydingsbewegings in Angola.
Dit was ʼn tussentydse regering wat op 31 Januarie 1975 ingewy
sou word
Enige ander relevante antwoord. (Enige 1 x 2) (2)
2.2.4 [Interpretasie van bewyse in Bron 2B – V2]
Die drie bevrydingsbewegingsleiers het by Alvor gelieg.
Neto en Savimbi was nie verbind tot die vorming van die nuwe
Angolese weermag nie.
Daar was geen mannekrag om aan bepalings van die Alvor-
ooreenkoms toe te ken nie
Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4)
2.3 2.3.1 Om leiers van die Angolese bevrydingsbewegings te wys wat die
Nakuru-ooreenkoms op 21 Junie 1975 onderteken het
Die leiers is gewillig en gelukkig om die ooreenkoms te
onderteken wat ons kan sien aan die duime op teken wat hulle
wys
Dit toon hul toewyding aan vreedsame oplossings vir Angola se
probleme
Dit wys Jomo Kenyatta as bemiddelaar tydens die ondertekening
van hierdie ooreenkoms
Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4)
2.3.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2C – V2]
J. Savimbi
H. Roberto
A. Neto (3 x 1) (3)
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018) GESKIEDENIS V1 13
2.4 2.4.1 [Interpretasie van inligting vanuit Bron 2D – V2]
Die oorlog sal in Angola voortgaan ongeag die Nakuru en die
Alvor-akkoordooreenkomste.
Al die drie bevrydingsbewegings sal voortgaan met hul
burgeroorlog
Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4)
2.4.2 [Interpretasie van inligting vanuit Bron 2D – V2]
Luanda was die ekonomiese, politieke en demografiese hoofstad.
Enige ander relevante antwoord. (Enige 1 x 2) (2)
2.4.3 [Onttrekking van bewyse uit Bron 2D – V1]
FNLA (1 x 1) (1)
2.5 [Vergelyking van bewyse in Bron 2C en Bron 2D – V3]
Bron 2C toon die drie bevrydingsbewegings van Angola wat die Nakuru-
ooreenkoms onderteken om vrede te herstel, terwyl Bron 2D aandui dat
die drie leiers met aanvalle voortgaan.
Bron 2C toon die verbinding van die Angolese leiers en hul glimlagte om
te wys dat hulle gelukkig is met die ooreenkoms, terwyl Bron 2D wys dat
die MPLA en FNLA leiers nie hulself verbind het om troepe na Luanda te
stuur nie. (Enige 2 x 2) (4)
2.6 [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
Kandidate kan die volgende aspekte in hulle antwoorde insluit:
Die bevrydingsbewegings het om mag meegeding (Bron 2A)
Hierdie kompetisie het tot burgeroorlog gelei (Bron 2A)
Die bevrydingsbewegings het geweier om te onderhandel (Bron 2A)
Bevrydingsbewegings het buitelandse moondhede betrokke gemaak wat
die omvang van die burgeroorlog vergroot het (Bron 2A)
Bevrydingsbewegings ignoreer die Alvor-ooreenkoms (Bron 2B)
Bevrydingsbewegings het nie hul verpligtinge teenoor die Alvor-
ooreenkoms nie (Bron 2B)
Die oorgangsregering het misluk (Bron 2B)
Hulle het die OAE se oproep tot vrede en eenheid geïgnoreer (Bron 2B
Die ondertekening van die Nakuru-ooreenkoms het ook nie
gematerialiseer nie (Bron 2C)
FNLA-wreedhede het die bevolking se vyandigheid teenoor hulle verhoog
(Bron 2D)
Interne twis binne die MPLA het gelei tot verdere geweld (Bron 2D)
Drie bewegings het in Luanda gebots – sodoende die oorgangsregering
ignoreer (Bron 2D)
Enige ander relevante antwoord.
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
14 GESKIEDENIS V1 (EC/SEPTEMBER 2018)
Gebruik die volgende rubriek om ʼn punt toe te ken:
KRITERIA PUNTE
Gebruik bewyse op ʼn elementêre wyse, bv. toon
min of geen begrip van hoe die pogings van
die Angolese bevrydingsbewegings misluk
het om vrede in Angola in 1975 te
VLAK 1 0–2
bewerkstellig.
Gebruik bewyse gedeeltelik om verslag oor
onderwerp te gee of kan verslag oor onderwerp
gee nie.
Bewyse is meestal relevant en hou met ʼn groot
mate verband aan die onderwerp, bv. toon ʼn
mate van begrip van hoe die pogings van die
VLAK 2 Angolese bevrydingsbewegings misluk het 3–5
om vrede in Angola in 1975 te bewerkstellig.
Gebruik bewyse op ʼn baie basiese wyse om ʼn
paragraaf te skryf.
Gebruik relevante bewyse, bv. demonstreer ʼn
deeglike begrip van hoe die pogings van die
Angolese bevrydingsbewegings misluk het
om vrede in Angola in 1975 te bewerkstellig.
VLAK 3 6–8
Bewyse hou goed verband met onderwerp.
Gebruik bewyse baie effektief in ʼn
georganiseerde paragraaf wat ʼn begrip van die
onderwerp toon. (8)
[50]
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018) GESKIEDENIS V1 15
VRAAG 3: WAT WAS DIE BYDRAE VAN DIE SWART AMERIKAANSE LEIERS
TOT DIE SWARTMAGBEWEGING IN DIE VERENIGDE STATE VAN
AMERIKA IN DIE 1960’s?
3.1 3.1.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
Burgerregte Wet (1 x 1) (1)
3.1.2 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A –V1]
In werklikheid het vooroordeel nog steeds bestaan.
Afro-Amerikaners het nog steeds rassediskriminasie ervaar
Het laer lone as blankes ontvang.
Daar was ʼn hoër misdaadvlak in hul middestad-woongebiede.
Die Burgerregtebeweging kon nie aan swart mense dieselfde
geleenthede as wittes gee nie; sosiaal, ekonomies en polities.
(Enige 2 x 1) (2)
3.1.3. [Verduideliking van ʼn historiese begrip in Bron 3A – V1]
ʼn Filosofie wat sosiale gelykheid bevorder het deur die
skepping van politieke en kulturele instellings onder Afro-
Amerikaners.
ʼn Filosofie wat in die 1960’s in die VSA uit die
Burgerregtebeweging gegroei het en wat ook swart trots
bevorder het.
Dit is ʼn oproep vir Afro-Amerikaners om in solidariteit te
verenig en selfstandig te word om ware integrasie te behaal
Enige ander relevante antwoord. (Enige 1 x 2) (1)
3.1.4 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3A – V1]
Rassewaardigheid
Selfstandigheid (2 x 1) (2)
3.1.5 [Interpretasie van inligting uit Bron 3A – V2]
Daar is geen rede vir swartes om toestemming van blanke
mense te vra vir enigiets wat hulle nodig het nie.
Swartes sal hul vryheid neem selfs al beteken dit geweld
Swartes bereid om vir hul vryheid te sterf.
Swartes verdien om selfstandig te wees en om vryheid van wit
gesag te het in beide die ekonomie en politiek.
Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4)
3.2 3.2.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
Om die politiek en die politici in sy eie gemeenskap te beheer
Om voort te gaan met 'n politieke program van heropvoeding
om mense se oë oop te maak,
Om swart mense meer polities bewus en polities volwasse te
maak.
Om die ekonomie van die gemeenskap te besit, bedryf en
beheer. (Enige 2 x 1) (2)
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
16 GESKIEDENIS V1 (EC/SEPTEMBER 2018)
3.2.2 [Interpretasie van bewyse uit Bron 3B – V2]
Die Verenigde State se regering het die Afro-Amerikaners
afhanklik van witmense gemaak.
Die toestande het nie verbeter nie.
Die Verenigde State het demokrasie vir die hele wêreld
gepreek, maar kon dit nie in sy eie land toegepas nie.
Die federale regering het nie die grondwet van die Verenigde
State van Amerika afgedwing nie.
Die regte van Afro-Amerikaners is nie in die hof beskerm nie.
Daar was geen ekonomiese vryheid en ook geen politieke
lewe wat toegestaan was nie.
Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4)
3.2.3 [Interpretasie van bewyse in Bron 3B – V2]
Die sit-stakingstrategie werk nie.
Malcolm X wou ʼn selfhulp-filosofie hê.
ʼn Sit-stakingstrategie is net ʼn onderdanige metode vir
witmense mense.
ʼn Sit-stakingstrategie beteken dat jy niks vir jouself kan doen
nie.
Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4)
3.2.4 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3B – V1]
Dit is vandag tyd vir hulle om vir te begin opstaan
Om te veg om dit te ondersteun.
Sluit aan by enige soort organisasie, burgerlik, godsdienstig,
broederlik, politiek of andersins wat gebaseer is op die
opheffing van die swartman wat hom in staat sal stel om die
eienaar van sy eie gemeenskap te word (2 x 1) (2)
3.3 3.3.1 [Interpretasie van bewyse in Bron 3C]
Om aan te toon dat die Black Panther Party ʼn gevaarlike
organisasie was.
Om te wys dat lede van die Black Panther party gereed was
om hulself te beskerm.
Om te wys dat beide geslagte die onderdrukking gevoel het en
hulle daartoe verbind was om te veg vir dit wat regmatig aan
hulle behoort
Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4)
3.3.2 [Interpretasie van bewyse in Bron 3C – V2]
Dit verwys na Afro-Amerikaners wat gewere dra vir
selfverdediging
Lede van die Black Panther Party is gereed vir selfverdediging
teen polisie-wreedheid.
Enige ander relevante antwoord. (Enige 1 x 2) (2)
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018) GESKIEDENIS V1 17
3.4 3.4.1 [Onttrekking van bewyse uit Bron 3D – V1]
Rasse-trots
Selfversorging
Gelykheid vir alle mense van swart afkoms vanaf Afrika. (Enige 3 x 1) (3)
3.4.2 [Interpretasie van bewyse in Bron 3D – V2]
Omdat wit magstrukture slegs blankes toegelaat het om alle aspekte
van die swartes se lewens te oorheers
Omdat wit magstrukture nie voorsiening gemaak het vir die behoeftes
van swartes nie.
Deur wit magstrukture te dekonstrueer, kan swartes beheer oor hul eie
noodlot neem
Die Afro-Amerikaners moet seggenskap en mag kry.
Die Afro-Amerikaners moet veg vir hul regte.
Enige ander relevante antwoord. (Enige 1 x 2) (2)
3.4.3 [Evalueer die bruikbaarheid van die bewyse in Bron 3D – L3]
Die bron is BRUIKBAAR omdat:
Dit gee inligting oor die Swartmagbeweging en sy doelwitte.
Dit het swart mag bevorder.
Dit toon dat indien wit magstrukture nie afgebreek word nie, swartes
nooit vry sal wees nie.
Dit beklemtoon ook ander organisasies wat die Swartmagbewegings
deur selfhelp-programme ondersteun het
Dit beklemtoon ook dat doe Swartmagbewegings ʼn gewelddadige en
anti-wit organisasie was
Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4)
3.5 [Vergelyking van bewyse in Bron 3B en 3D – V3]
Beide bronne toon die doelwitte van die Swartmagbeweging
Beide bronne dui aan dat die Swartmagbeweging kulturele, politieke en
ekonomiese programme moet ontwikkel.
Bron 3B verklaar dat die blanke regering versuim het om swartmense vryheid
en hul regte te gee. Bron 3D verklaar dat hulle wit magstrukture moet
dekonstrueer om swart seggenskap te hê.
Enige ander relevante antwoord. (Enige 2 x 2) (4)
3.6 [Interpretasie, evaluering en sintese van bewyse uit relevante bronne – V3]
Leiers soos Malcolm X en Carmichael was ontnugter met die verwerfde
voordele van die Burgerregtebewegings (Bron 3A)
Stokely Carmichael ontwikkel die Swartmagbeweging as alternatief vir die
Burgerregtebeweging (Bron 3A)
Carmichael propageer Swart solidariteit en selfverdediging (Bron 3A)
Carmichael propageer geweld om selfversorgsaamheid te bereik (Bron 3A)
Malcolm X het gevoel dat die VSA die Swartes gefaal het (Bron 3B)
Malcolm X het selfhelp programme gepropageer (Bron 3B)
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
18 GESKIEDENIS V1 (EC/SEPTEMBER 2018)
Malcolm X het geweld aangemoedig om swart nasionalisme te bereik
(Bron 3B)
Malcolm X het Swartes aangemoedig om bereid te wees om te sterf vir hul
vryheid (stembrief of koeël) (Bron 3B)
Gelei tot die stigting van die Black Panther Party deur Newton Searle
(Bron 3C)
Die Black Panther Party lede dra gewere vir selfverdediging (Bron 3C)
Carmichael ten gunste van geweld om rassisme te bekamp (Bron 3D)
Carmichael en Malcolm X-invloed het tot die geboorte van die Black
Panther Party gelei
Beide wou wit magstrukture afbreek om ʼn swart stem te hê (Bron 3D)
Enige ander relevante antwoord.
Gebruik die volgende rubriek om ʼn punt toe te ken:
KRITERIA PUNTE
Kan nie bewyse onttrek nie of gebruik bewyse
op ʼn elementêre wyse, bv. toon min of geen
begrip van die bydrae van die Swart
Amerikaanse leiers tot die
VLAK 1 Swartmagbeweging in die Verenigde State 0–2
van Amerika in die 1960’s.
Gebruik bewyse gedeeltelik om verslag oor
onderwerp te gee of kan verslag oor onderwerp
gee nie.
Onttrek bewyse wat meestal relevant en hou
met ʼn groot mate verband aan die onderwerp,
bv. toon ʼn begrip van die bydrae van die
Swart Amerikaanse leiers tot die Swartmag
VLAK 2 3–5
Beweging in die Verenigde State van
Amerika in die 1960's.
Gebruik bewyse op ʼn baie basiese wyse om ‘n
paragraaf te skryf
Gebruik relevant bewyse van die bronne
Bewyse hou goed verband met die onderwerp.
Gebruik relevante bewyse, bv. demonstreer ʼn
deeglike begrip van die bydrae van die Swart
Amerikaanse leiers tot die Swartmag
VLAK 3 6–8
Beweging in die Verenigde State van
Amerika in die 1960’s.
Gebruik bewyse baie effektief in ʼn
georganiseerde paragraaf wat ʼn begrip van die
onderwerp toon. (8)
[50]
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018) GESKIEDENIS V1 19
AFDELING B: OPSTELVRAE
VRAAG 4: DIE KOUE OORLOG: GEVALLESTUDIE – CHINA
[Beplan en konstrueer ʼn oorspronklike argument wat gebaseer is op relevante
bewyse deur van analitiese en interpretasie vaardighede gebruik te maak.]
SINOPSIS
Daar word van kandidate verwag om te verduidelik of Mao Zedong se beleid van die
Groot Sprong Vorentoe en die Kulturele Revolusie sy poging was om sy gesag op
die mense van China gedurende die 1950’s en 1960’s af te druk.
HOOFASPEKTE
Kandidate kan die volgende aspekte in hul antwoord insluit:
Inleiding: Kandidate moet aandui of hulle met die stelling saamstem of nie. Hulle
moet aandui of Mao Zedong se beleid van die Groot Sprong Vorentoe en die
Kulturele Revolusie sy poging was om sy gesag op die mense van China af te
dwing of nie en aandui hoe hulle hul gedagterigting gaan ondersteun.
UITBREIDING
Indien kandidate saamstem kan hulle die volgende punte in hul antwoord
insluit:
Mao se bewindsoorname, die eerste vyfjaarplan en honderd blomme-veldtog
agtergrond)
Mao se beleid sluit in die Groot Sprong Vorentoe en die Kulturele Rewolusie en die
Groot sprong Vorentoe was ʼn poging om kommunisme te vestig
Die Groot Sprong vorentoe:
Mao Zedong se Tweede Vyfjaarplan wat in 1958 begin het
Dit het ten doel om China te industrialiseer om kapitalistiese lande in te haal en
landbouproduksie te verbeter om Westerse lande te ewenaar
Beëindiging van privatisering
Landelike koöperasies is saamgesmelt in kommunes (kollektivisering)
Gedwonge samesmelting van boere in kommunes
Propaganda wat gebruik word om produksie te bevorder
Hoe die Chinese op die Groot Sprong Vorentoe gereageer het:
As gevolg van die slegte beplanning; swak ondersteuning aan boere; korrupte
plaaslike amptenare; hoë belasting op plaasprodukte; agterplaasbedrywe
vervaardig minderwaardige goedere; het nywerhede in duie gestort
Dit was afhanklik van boere eerder as op masjinerie om China te industrialiseer
Dit het boere aangemoedig om agterplaasbedrywe (industrialisasie op die
platteland) op te rig
Dit het ʼn voedseltekort veroorsaak wat gelei het tot die hongersnood van miljoene
mense
Die ekonomie het in duie gestort
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
20 GESKIEDENIS V1 (EC/SEPTEMBER 2018)
Die ekonomie het in duie gestort
Die Groot Sprong Vorentoe het binne drie jaar misluk, (ook bekend as ‘Drie
Bitterjare / die Groot Sprong-agteruit’)
Mao Zedong was gedwing om na ʼn vorm van kapitalisme terug te keer
Dit het daartoe gelei dat die Groot Sprong Vorentoe ʼn mislukking was
Mao het uiteindelik erken dat foute gemaak was en het bedank as president van
China, maar het as voorsitter van die Chinese Kommunistiese Party aangebly
In 1962 het hy die verantwoordelikheid van die ekonomie oorhandig aan
president Liu Shaoqi en die algemene sekretaris van die SKP Deng Xiaoping en
aan die politieke toneel onttrek.
Die Kulturele Rewolusie:
Die bedoelings van China se Kommunistiese Party (praktiese beleide om
die ekonomie te verbeter; outoritêre regeringsvorm; bemagtiging van landlose
boere, grondhervormingsproses, nasionalisering van swaar nywerhede)
Klaslose samelewing (gefokus op die verbetering van toestande van boere en
werkers; het alle Chinese opgevoed om saam te werk vir 'n beter China
Hy het die Kulturele Rewolusie in 1966 geloods om die mag wat hy verloor
het, te herstel nadat die Groot Sprong Vorentoe misluk het
Hy het die Rooi Wagte geloods wat: die idees in die Rooi Boek bestudeer en
versprei het; kleinboere opgevoed in die beginsels van Kommunisme; lees en
skryf geleer het; die vervolging aangekondig (teenstanders van kommunisme
is doodgemaak) anti-kommunistiese kuns en boeke vernietig het
Die rol van die Rooi Wagte (Veldtog om die Vier Oues aan te val: die
verandering van ou idees, tradisionele kultuur, gebruike en gewoontes)
Groot demonstrasies is in die Tiananmen-plein en Beijing gehou en plakkate
en foto’s van Mao is oral opgestel
Die Klein Rooi Boek (wat Mao se filosofieë oor Kommunisme bevat, het van
alle burgers verwag om die beginsels van kommunisme, 'n bron van
kommunistiese propaganda in China te memoriseer)
Uitskakeling van amptenare: Deng Xiaoping en Liu Shao Qi is van die amp
onthef en professionele persone (ingenieurs, wetenskaplikes, opvoeders, ens.)
is ontslaan.
Sluiting van skole, kolleges en universiteite (omdat dit krities was en die
liberale elite verteenwoordig het
Nywerhede het gely en produksie het gestop teen 1968
Enige ander relevante antwoord
SLOT:
Kandidate moet hul argument met ʼn relevante gevolgtrekking saamvat.
Indien kandidate aandui dat hulle nie saamstem nie, moet hulle hul
gedagtegang met relevante historiese bewyse ondersteun. [50]
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018) GESKIEDENIS V1 21
VRAAG 5: ONAFHANKLIKE AFRIKA: VERGELYKENDE STUDIE – DIE
KONGO EN TANZANIË
[Beplan en konstrueer ʼn oorspronklike argument gebaseer op relevante bewyse
deur analitiese en interpretasie vaardighede te gebruik.]
SINOPSIS
Met die skryf van hierdie opstel moet die kandidate aandui tot watter mate Mobutu
Sese Seko en Julius Nyerere se politieke, ekonomiese, maatskaplike en kulturele
beleide verseker het dat die Kongo en Tanzanië suksesvol was na die verkryging
van hul onafhanklikheid in die 1960’s. Kandidate moet hul antwoorde met
verwysing na politieke, ekonomiese, maatskaplike en kulturele beleide ondersteun.
HOOFASPEKTE
Kandidate kan die volgende aspekte in hul antwoord insluit:
Inleiding: Kandidate moet fokus op die uitdagings wat die Kongo en Tanzanië
na die verkryging van onafhanklikheid in die gesig gestaar het:
UITBREIDING
TANZANIË – Politieke prestasies en uitdagings
Eenparty staat gebaseer op demokrasie
Algemene taal – Swahili en Engels
Aanvaarding van Leierskapskode
Goedkeuring van ujamaa as inhoud vir Arusha-verklaring
TANU het die Arusha-verklaring aangeneem
Afrika-eenheid
Enige ander relevante antwoord
KONGO – Politieke uitdagings
Chaos sedert onafhanklikheid vanaf België
Patrice Lumumba verkies as eerste minister
Sluipmoord op Lumumba – kon nie met sy doelwitte voortgaan nie
Coup d’etat deur Mobuto
Burgeroorloë
Inmenging van België in politieke struktuur
Mobutuisme
Korrupsie en nepotisme en sy verwydering uit magsposisie
Enige ander relevante antwoord
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
22 GESKIEDENIS V1 (EC/SEPTEMBER 2018)
TANZANIË – Ekonomiese uitdagings
Implementering van Ujamaa
Verpligte beweging na Ujamaa dorpe
Weerstand teen Ujamaa deur die kleinboere
Konsep van familieskap en gemeenskaplike boerdery
Ujamaa-nedersettings het misluk om landbouproduksie te verhoog
Afname in landbou
Daling in uitvoere en voedseltekorte
Die impak van IMF- en Wêreldbanklenings
Nyerere se erkenning van die mislukkings van Ujamaa
Enige ander relevante antwoord
KONGO – Ekonomiese uitdagings
Zaïrianisasie beleid
Nywerhede is genasionaliseer
Kongo-nasionaliste het buitelandse amptenare vervang
Gebrek aan vaardighede het daartoe gelei dat landbouproduksie daal
Daling in prys van hoofuitvoer
Wanbestuur van die ekonomie
Korrupsie en diefstal van die staatshulpbronne / Kleptokrasie
Land se buitelandse skuld het opgeloop.
Elite klasse het ontwikkel
TANZANIË – maatskaplike en kulturele uitdagings
Nyerere se invloed op sosiale toestande (wat die sosiale toestande van sy
mense kan beïnvloed)
Ongeletterdheid verbeter
Skole, klinieke en hospitale gebou
Primêre gesondheidsorg verbeter
Lewensverwagting het verbeter
Afrikataal (Swahili)
Tanzanië verenig oor etniese lyne
Staatsradio en televisie-uitsendings het slegs Tanzaniëse musiek uitgesaai
Enige ander relevante antwoord
KONGO – sosiale en kulturele uitdagings
Hoër onderwysstelsel is uitgebrei en primêre onderwys het ook gestyg
Frans was die taal van onderrig in die Kongo
Kinders het Europese geskiedenis en taal geleer
Aandpakke (suits) is verbied, vervang deur plaaslike klere
Enige ander relevante antwoord.
SLOT
Kandidate moet die argument met ʼn relevante gevolgtrekking saamvat. [50]
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
(EC/SEPTEMBER 2018) GESKIEDENIS V1 23
VRAAG 6: BURGERLIKE PROTES VANAF DIE 1950’s TOT DIE 1970’s – DIE
BURGERREGTEBEWEGING
[Beplan en konstrueer ʼn oorspronklike argument gebaseer op relevante bewyse deur
analitiese en interpretasie vaardighede te gebruik.]
SINOPSIS
Kandidate behoort die gegewe stelling krities te bespreek en te verduidelik hoe die
verskillende vorme van burgerlike samelewing betogings teen die 1960’s verandering vir
die meeste Afro-Amerikaners teweeggebring het. Kandidate moet toepaslike voorbeelde
gebruik om hul gedagterigting te ondersteun.
HOOFASPEKTE
Kandidate moet die volgende aspekte in hulle antwoord insluit:
Inleiding: Kandidate moet aandui hoe Swartes gemobiliseer het tydens die
Montgomery Busboikot en ander nie-gewelddadige veldtogte om te veg vir hul
burgerregte in die 1950’s en 1960’s. Relevante voorbeelde moet ter ondersteuning
van die gedagtegang gegee word.
UITBREIDING
Agtergrond – segregasie en diskriminasie in die VSA
Rol van Martin Luther King Junior en nie-gewelddadige beleid
Montgomery Busboikot – protesaksie deur Rosa Parks het gelei tot ʼn massa-boikot
van stadsbusstelsels; Martin Luther King Jnr. het tot prominensie gestyg en nie-
gewelddadige massa protes bepleit. Teen einde 1955 het die federale hof segregasie
van openbare vervoer ongrondwetlik verklaar.
Sit-staking (vanaf 1960) – Greensboro, Noord-Carolina, vier studente het ʼn
‘sitstaking’ by ʼn slegs blanke eet-perseel begin. Sit-stakings versprei oor die
gesegregeerde suide. Swart-en-wit studente het die Studente-nie-gewelddadige
Koördinerende Komitee gevorm om die Burgerregtebeweging te ondersteun. – Ses
eetgeriewe in Nashville het hul beleid verander en hul geriewe gedesegregreer.
Vryheidsritte – (nie-rassig / nie-gewelddadig) – sit in busse en reis van noorde na
diep suid om nuwe federale wette te toets wat segregasie op nasionale busstelsel
verbied het. Aangeval deur bendes, gebombardeer, in die tronk gegooi en nie deur
plaaslike polisie beskerm nie – duisende vrywilligers en president Kennedy is gedwing
om federale troepe in te roep om Vryheidsryers te beskerm. Nuwe wetgewing is deur
die federale regering op 1 November 1961 ingestel wat interstaat openbare fasiliteite
gedesegregreer het.
Demonstrasies en optogte:
Birmingham 1963 – Massa-demonstrasies, insluitende ʼn opmars deur kinders, is
met gewelddadige reaksie van die polisie ontmoet. President Kennedy het op TV
gesê dat rassegregasie ʼn morele kwessie was. Op 10 Mei 1963 het
stadsbesighede en munisipaliteit aangekondig dat munisipale fasiliteite
gedesegregreer sou word.
o Optog na Lincoln Memorial in Washington, DC 1963 – 250 000 mense het
aan ʼn nie-rassige, nie-gewelddadige optog na Washington deelgeneem om volle
gelykheid en werksgeleenthede te eis. Martin Luther King Jr het sy ‘Ek het ʼn
droom toespraak gelewer’.
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Downloaded from hlayiso.com
24 GESKIEDENIS V1 (EC/SEPTEMBER 2018)
o Die Selma-Montgomery Optog (Maart 1965): Om te vra dat Afro-
Amerikaners toegelaat word om te registreer om te stem – na drie pogings,
brutale polisie aanvalle op nie-gewelddadige demonstrasies (Bloedige
Sondag) en massa-ondersteuning van regoor die land het hulle
Montgomery bereik. President Johnson was onder druk om die 1965
Stemregwet deur te voer.
o Vryheidsomer (1964) – Duisende aktiviste en vrywilligers het gewerk om
Afro-Amerikaners in Mississippi te registreer en in Vryheidsskole
(geletterdheidsgeskiedenis) te leer. Hulle is met geweld van wit segregasie-
bende en polisiebeamptes begroet. In 1964 Wet op Burgerregte
(Burgerregte Wet) aanvaar wat alle diskriminasie en segregasie
indiensneming en openbare fasiliteite verban het
Stemregwet van 1965 deurgevoer – verban alle kwalifikasies wat
verhoed het dat Swart kiesers kon registreer. Burgerregtebeweging het
gelykheid voor die gereg behaal..
Enige ander relevante antwoord.
SLOT
Kandidate moet die argument met ʼn relevante gevolgtrekking saamvat. [50]
TOTAAL: 150
Kopiereg voorgehou Blaai om asseblief
Study this subject
Recommended for this subject

Question paper
History Grade 12 P1 Eastern Cape Mock 2017 QP (Afr)

Memorandum
History Grade 12 Paper 1 NSC June 2018 Memo (Afrikaans)

Memorandum
History Grade 12 Paper 1 NSC November 2018 Memo (Afrikaans)

Addendum
History Grade 12 P1 Eastern Cape Prelim 2024 Addendum (Afr)

Addendum
History Grade 12 P1 Eastern Cape June 2023 Addendum (Afr)
%202021%20Preparatory%20Question%20Paper_hlayiso.com_--9c825710-3cb6-41a5-83f1-ec4a4f9c153e/v1-42f62c7d1fe7c7105c27/card.webp)
Question paper
History Grade 12 P1 Gauteng Mock 2021 Question Paper (Afr)
More from Grade 12 History

Study guide
Workguide Case Study Strategies

Addendum
History Grade 12 P2 Eastern Cape Prelim 2024 Addendum (Afr)

Question paper
History Grade 12 P2 Eastern Cape Prelim 2024 QP (Afr)

Addendum
History Grade 12 P2 2024 Addendum (Afr)

Addendum
History Grade 12 P1 November 2024 NSC Addendum (English)
%20June%202024%20Question%20Paper_hlayiso.com_--b8285d4c-81f2-4d18-a8e1-31feb9e949b5/v1-08263ca49c7d250a5368/card.webp)
Question paper