Skip to content

Mechanical Technology Grade 12 November 2024 NSC QP (Afr)

Question paperMechanical TechnologyGrade 12202419 pages

Grade 12 Mechanical Technology question paper from the November 2024 NSC (Afrikaans), 19 pages. Read online or download the free PDF.

Free to read online, no sign-up needed

Loading document…

Loading document…

Document textSearch extracted text and jump to a page.
Vertroulik NASIONALE SENIOR SERTIFIKAAT GRAAD 12 MEGANIESE TEGNOLOGIE: MOTORKUNDE NOVEMBER 2024 PUNTE: 200 TYD: 3 uur Hierdie vraestel bestaan uit 17 bladsye en 'n 2 bladsy-formuleblad. Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 2 DBE/November 2024 NSS Vertroulik INSTRUKSIES EN INLIGTING 1. Skryf jou sentrumnommer en eksamennommer in die ruimtes wat op die ANTWOORDEBOEK verskaf word. 2. Lees AL die vrae noukeurig deur. 3. Beantwoord AL die vrae. 4. Nommer die antwoorde korrek volgens die nommeringstelsel wat in hierdie vraestel gebruik is. 5. Begin ELKE vraag op 'n NUWE bladsy. 6. Toon ALLE berekeninge en eenhede. Rond finale antwoorde tot TWEE desimale plekke af. 7. Kandidate mag nieprogrammeerbare wetenskaplike sakrekenaars en tekeninstrumente gebruik. 8. Die waarde van gravitasieversnelling moet as 9,81 m/s2 of 10 m/s2 geneem word. 9. ALLE afmetings is in millimeter, tensy anders in die vraag aangedui. 10. Skryf netjies en leesbaar. 11. 'n Formuleblad is aan die einde van die vraestel aangeheg. 12. Gebruik die kriteria hieronder om jou met jou tydsbestuur te help. VRAAG INHOUD PUNTE TYD IN MINUTE GENERIES 1 Meervoudigekeuse-vrae 6 6 2 Veiligheid 10 10 3 Materiale 14 14 SPESIFIEK 4 Meervoudigekeuse-vrae 14 10 5 Gereedskap en Toerusting 23 20 6 Enjins 28 25 7 Kragte 32 25 8 Instandhouding 23 20 9 Stelsels en Beheer (Outomatiese Ratkas) 18 20 Stelsels en Beheer (Asse, Stuurgeometrie en 10 32 30 Elektronika) TOTAAL 200 180 Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 3 DBE/November 2024 NSS Vertroulik VRAAG 1: MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE (GENERIES) Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee. Kies die antwoord en skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers (1.1 tot 1.6) in die ANTWOORDEBOEK neer, bv. 1.7 E. Nov 1.1 Watter stelling hieronder is KORREK met betrekking tot 'n aanbeveling vir die toepassing van noodhulp? Moet NIE … NIE. A enigiets wat aan die wond vassit, verwyder B die pasiënt se pols nagaan C aandag gee aan bloedverlies of asemhalingsprobleme D die omgewing vir gevaarlike voorwerpe nagaan (1) 1.2 Waar daar meer as … werknemers by 'n werksplek in diens is, moet die werkgewer 'n toeganklike noodhulpkas voorsien. A 2 B 3 C 4 D 5 (1) 1.3 Wat veroorsaak ongelukke wanneer daar met roterende masjinerie, soos 'n bankslyper, gewerk word? A Te veel selfvertroue B Korrekte wielgrootte C Gaping tussen gereedskapsrus en slypwiel oorskry nie 3 mm nie D Korrek gegradeerde slypwiel vir die bankslyper (1) 1.4 Watter toets beskadig NIE 'n werkstuk NIE? A Vonktoets B Klanktoets C Buigtoets D Masjineringstoets (1) 1.5 Watter van die volgende produkte is dopverhard? A Blikkies B Masjienskerms C Handvyle D Ratte en nokke (1) 1.6 Watter proses is die eerste stap in die produksie van hoësterkte-staal? A Normalisering B Uitgloeiing C Verharding D Tempering (1) [6] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 4 DBE/November 2024 NSS Vertroulik VRAAG 2: VEILIGHEID (GENERIES) 2.1 Noem TWEE veiligheidsmaatreëls wat nagekom moet word nadat die horisontale bandsaag aangeskakel word. (2) 2.2 Noem die DRIE stadia wanneer basiese noodhulpbehandeling toegepas word om 'n beseerde persoon te help. (3) 2.3 Hoekom mag olie of ghries NIE met die suurstofpasstukke in aanraking kom wanneer suurstofsilinders hanteer word NIE? (1) 2.4 Noem TWEE nadele van die proseswerkswinkeluitleg. (2) 2.5 Noem TWEE voordele van die produkwerkswinkeluitleg. (2) [10] VRAAG 3: MATERIALE (GENERIES) 3.1 Noem of die volgende materiale gedurende die vyltoets maklik of moeilik vyl: 3.1.1 Gietyster (1) 3.1.2 Gietstaal (1) 3.1.3 Sagte staal (1) 3.2 Verduidelik wat hittebehandeling is. (3) 3.3 Verduidelik wat die effekte sal wees indien metaal gedurende die hittebehandelingsproses te vinnig verhit word. (4) 3.4 Noem die TWEE tipes staal wat die geskikste vir dopverharding is. (2) 3.5 Verduidelik die rede vir die tempering van staal gedurende die hittebehandelingsproses. (2) [14] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 5 DBE/November 2024 NSS Vertroulik VRAAG 4: MEERVOUDIGEKEUSE-VRAE (SPESIFIEK) Verskeie opsies word as moontlike antwoorde op die volgende vrae gegee. Kies die antwoord en skryf slegs die letter (A–D) langs die vraagnommers (4.1 tot 4.14) in die ANTWOORDEBOEK neer, bv. 4.15 E. 4.1 'n ABD-skandeerder word op voertuie met … gebruik. A vergassers B geen elektroniese beheermodule (EBM) nie C 'n elektroniese beheereenheid (EBE) D kontakbreker-ontstekingstelsels (1) 4.2 Watter wielsporingsgereedskap word gebruik om uitsporing te meet? A Draaitafel B Dunlop-meter C Borrelvloeimeter D Wielbalanseerder (1) 4.3 Watter EEN van die volgende is deel van die wederkerige massa in 'n enjin? A Nokas B Kleppe C Suiers D Krukas (1) 4.4 Watter EEN van die volgende is die oorsaak van krukasvibrasies? A Noukeurig gebalanseerde krukaswebbe B Ovaal krukastappe C Gebalanseerde roterende massa D Gebalanseerde wederkerige massa (1) 4.5 Wringkrag word gedefinieer as … A die roterende frekwensie van 'n as. B 'n krag wat lineêre beweging veroorsaak. C die tempo waarteen werkverrigting plaasvind. D die verwringingskrag wat op 'n roterende as toegepas word. (1) 4.6 Watter metode hieronder word gebruik om die kompressieverhouding van 'n enjin te verhoog? A Pas 'n dunner pakstuk tussen die silinderblok en die silinderkop B Pas die suiers met geskikte laer krone C Pas 'n dikker pakstuk tussen die silinderblok en die silinderkop D Pas 'n krukas met 'n korter slag (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 6 DBE/November 2024 NSS Vertroulik 4.7 Identifiseer die diagram wat in FIGUUR 4.7 hieronder getoon word. FIGUUR 4.7 A Planimeter B Indikatordiagram C Koolstofinhoud-ekwilibriumdiagram D Spanning-vormveranderingsdiagram (1) 4.8 Watter EEN van die volgende is 'n rede vir 'n hoë koolwaterstof(HC)-lesing op 'n binnebrandenjin? A Ideale lug-brandstofverhouding B Warm kleppe C 'n Verstopte lugfilter D Arm lug-brandstofverhouding (1) 4.9 'n Nat kompressietoets kan gebruik word om vas te stel of die silinder by die … 'n lekkasie het. A inlaatklep B uitlaatklep C suierringe D koppasstuk (1) 4.10 Watter van die volgende bepaal die korrekte ratverhouding volgens las en spoed in 'n outomatiese ratkas? A Rembande B Hidrouliese suiers C Klephuis D Oliepomp (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 7 DBE/November 2024 NSS Vertroulik 4.11 Watter rat is geselekteer wanneer die planeetdraer op 'n episikliese ratstelsel gesluit is? A Eerste of lae rat B Tweede of intermediêre rat C Derde of hoogste rat D Trurat (1) 4.12 Watter van die volgende sal 'n groot positiewe wielvlughoek op die wiele van 'n voertuig veroorsaak? A Verhoog die negatiewe effekte van KSH B 'n Negatiewe draai-effek van die voertuig C Die wiele sal ophou roteer D Die bande sal eweredig slyt (1) 4.13 Identifiseer die simbool wat in FIGUUR 4.13 hieronder getoon word. FIGUUR 4.13 A Reguleerder B Kapasitor C Diode D Verdeler (1) 4.14 Wat is die funksie van 'n diesel-partikulêre filter (DPF)? A Om die inlaatlug skoon te maak B Om die partikels (deeltjies) vanaf die brandstof skoon te maak C Om die brandstof te atomiseer D Om roet in as te verander (1) [14] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 8 DBE/November 2024 NSS Vertroulik VRAAG 5: GEREEDSKAP EN TOERUSTING (SPESIFIEK) 5.1 Hoekom word die volgende prosedures gedurende 'n kompressietoets uitgevoer? 5.1.1 Die lugfilter word verwyder (1) 5.1.2 Vuilheid rondom die vonkproppe word verwyder voordat die vonkproppe verwyder word (1) 5.1.3 Ontkoppel die ontstekingstelsel (1) 5.1.4 Teken die lesings aan (1) 5.2 FIGUUR 5.2 hieronder toon 'n silinderlekkasietoetser. Beantwoord die vrae wat volg. Drukmeter C A B FIGUUR 5.2 5.2.1 Benoem A–C. (3) 5.2.2 Wat is die meeteenheid op die drukmeter? (1) 5.2.3 Wat is die meeteenheid van meter C? (1) 5.3 Noem VIER veiligheidsmaatreëls wat nagekom moet word wanneer die uitlaatgasanalise uitgevoer word. (4) 5.4 Beskryf TWEE funksies van die aanboord- diagnostiese skandeerder. (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 9 DBE/November 2024 NSS Vertroulik 5.5 FIGUUR 5.5 hieronder toon 'n masjien wat in 'n motorwerkswinkel gebruik word. Beantwoord die vrae wat volg. FIGUUR 5.5 5.5.1 Identifiseer die masjien. (1) 5.5.2 Noem TWEE funksies van hierdie masjien. (2) 5.5.3 Watter veiligheidstoestel is NIE aan hierdie masjien gekoppel NIE? (1) 5.5.4 Hoekom moet hierdie masjien gekalibreer word? (1) 5.6 Verduidelik, in DRIE stappe, hoe om die wielvlughoek te meet nadat die borrelvloeimeter op die wiel gepas is. (3) [23] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 10 DBE/November 2024 NSS Vertroulik VRAAG 6: ENJINS (SPESIFIEK) 6.1 Wat is die primêre funksie van die krukas? (2) 6.2 Noem die onderdeel wat gewoonlik op die neus van die krukas aangebring word om trillings te verminder. (1) 6.3 Hoekom word die wederkerige massa so lig as moontlik gehou? (1) 6.4 Verduidelik hoe om die ontstekingsorde van 'n enjin se klepgang te verkry nadat die klepdeksel verwyder is. (3) 6.5 FIGUUR 6.5 hieronder toon die uitleg van 'n viersilinder-vierslagenjin. Beantwoord die vrae wat volg. B A C FIGUUR 6.5 6.5.1 Identifiseer die tipe enjinuitleg. (1) 6.5.2 Benoem A–C. (3) 6.6 Teken 'n netjiese, benoemde skets om die posisie van die krukpenne in 'n sessilinder-gelidenjin te illustreer. (3) 6.7 Beantwoord die volgende vrae met betrekking tot turboaanjaers: 6.7.1 Beskryf DRIE voordele van die gebruik van 'n turboaanjaer op 'n enjin. (3) 6.7.2 Gee TWEE redes hoekom sintetiese olie gebruik word om turboaanjaers te smeer. (2) 6.7.3 Watter tipe turboaanjaer het nie wieke nie? (1) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 11 DBE/November 2024 NSS Vertroulik 6.8 Verduidelik die volgende terme met betrekking tot turboaanjaers: 6.8.1 Aanjaging (2) 6.8.2 Turbo-sloerwerking (2) 6.9 FIGUUR 6.9 hieronder toon 'n superaanjaer. Beantwoord die vrae wat volg. B A C FIGUUR 6.9 6.9.1 Identifiseer die tipe superaanjaer. (1) 6.9.2 Benoem A–C. (3) [28] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 12 DBE/November 2024 NSS Vertroulik VRAAG 7: KRAGTE (SPESIFIEK) 7.1 Definieer die volgende terme: 7.1.1 Vry volume (2) 7.1.2 Kompressieverhouding (2) 7.2 Bereken die arbeid verrig indien 'n hyser 'n voertuig wat 690 kg weeg, tot op 'n hoogte van 2 m moet hys. (3) 7.3 Noem TWEE metodes om die vry volume van 'n binnebrandenjin te verlaag. (2) 7.4 FIGUUR 7.4 hieronder toon 'n silinder. Beantwoord die vrae wat volg. A = 79 mm B = 83 mm BDP KV = 9 : 1 B A ODP FIGUUR 7.4 7.4.1 Benoem afstande A en B. (2) 7.4.2 Bereken die slagvolume in die silinder in cm3 wanneer A = 79 mm en B = 83 mm. (3) 7.4.3 Bereken die vry volume van die silinder. (3) 7.5 Die volgende data is aangeteken gedurende 'n toets wat op 'n vierslag- viersilinderpetrolenjin uitgevoer is: Gemiddelde effektiewe druk: 1 400 kPa Slag: 110 mm Boordiameter: 100 mm Enjinrewolusies: 3 600 r/min Bereken die aangeduide drywing in kW. (7) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 13 DBE/November 2024 NSS Vertroulik 7.6 Die aangeduide drywing van 'n tweeslagenjin is 50 kW teen 2 000 r/min. Dit het 'n silinderboordiameter van 35 mm met 'n slaglengte van 40 mm. Die krag wat benodig word om die vliegwiel te stop, is 50 N met 'n remarmlengte van 350 mm. Bereken die volgende: 7.6.1 Wringkrag (3) 7.6.2 Remdrywing in kW (3) 7.6.3 Meganiese doeltreffendheid (2) [32] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 14 DBE/November 2024 NSS Vertroulik VRAAG 8: INSTANDHOUDING (SPESIFIEK) 8.1 TABEL 8.1 hieronder toon inligting oor die uitslae van die uitlaatgasanalise van 'n binnebrandenjin. Voltooi TABEL 8.1 deur EEN oorsaak en EEN toepaslike regstellende maatreël vir ELKE fout te gee. Skryf slegs die antwoord langs die vraagnommers (8.1.1 tot 8.1.4) in die ANTWOORDEBOEK neer. MOONTLIKE REGSTELLENDE FOUTE (LESING) OORSAKE MAATREËLS Hoë koolstofmonoksied- 8.1.1 8.1.2 lesing (CO) Lae koolstofdioksied- 8.1.3 8.1.4 lesing (CO2) TABEL 8.1 (4) 8.2 Die lesings hieronder is gedurende 'n kompressietoets op 'n viersilinder- binnebrandenjin geneem. Beantwoord die vrae wat volg. Silinder 1: 9 bar Silinder 2: 7,1 bar Silinder 3: 8,7 bar Silinder 4: 8,9 bar 8.2.1 Wat is die maksimum variasie, in persentasie (%), tussen die kompressielesings toegelaat? (1) 8.2.2 Noem EEN moontlike oorsaak en die regstellende maatreël vir die lae lesing in silinder 2. (2) 8.3 Identifiseer VIER plekke waar lekkasies gedurende 'n silinderlekkasietoets waargeneem kan word. (4) 8.4 Noem VIER oorsake van 'n lae oliedruklesing op 'n binnebrandenjin. (4) 8.5 Noem TWEE moontlike oorsake en die regstellende maatreëls vir 'n hoë brandstofdruklesing gedurende 'n brandstofdruktoets. (4) 8.6 Noem TWEE vervaardigerspesifikasies wat benodig word voordat 'n verkoelingstelseldruktoets uitgevoer word. (2) 8.7 Noem TWEE funksies van die verkoelerdop. (2) [23] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 15 DBE/November 2024 NSS Vertroulik VRAAG 9: STELSELS EN BEHEER (OUTOMATIESE RATKAS) (SPESIFIEK) 9.1 Noem TWEE nadele van 'n voertuig wat met 'n outomatiese ratkas toegerus is, in vergelyking met 'n handratkas. (2) 9.2 Verduidelik die werking van 'n koppelomsitter. (5) 9.3 Teken 'n enkel episikliese ratstelsel en benoem die VIER basiese komponente. (5) 9.4 Noem EEN voordeel van die gebruik van ELK van die volgende ratverhoudings in die ratkas van 'n motorvoertuig: 9.4.1 Vorentoe reduksie (1ste rat) (1) 9.4.2 Trurat (1) 9.4.3 Vorentoe snelrat (5de rat) (1) 9.5 Noem EEN gebruik van ELK van die volgende komponente met betrekking tot 'n outomatiese ratkas: 9.5.1 Hidrouliese suiers (1) 9.5.2 Rembande (1) 9.5.3 Transmissiebeheereenheid (1) [18] Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 16 DBE/November 2024 NSS Vertroulik VRAAG 10: STELSELS EN BEHEER (ASSE, STUURGEOMETRIE EN ELEKTRONIKA) (SPESIFIEK) 10.1 FIGUUR 10.1 hieronder toon 'n bandslytasiepatroon. Beantwoord die vrae wat volg. Een kant van bandloopvlak uitermate geslyt FIGUUR 10.1 10.1.1 Watter wielsporingshoek sal die bandslytasiepatroon wat getoon word, veroorsaak? (1) 10.1.2 Noem TWEE foute op die voertuigonderstel wat hierdie bandslytasie veroorsaak. (2) 10.1.3 Beskryf TWEE maniere om die oorsaak van hierdie bandslytasie reg te stel. (2) 10.2 Definieer die volgende wielsporingshoeke: 10.2.1 Positiewe nasporing (2) 10.2.2 Krinkspilhelling (2) 10.3 Noem DRIE sensors wat op die luginlaatstelsel van 'n binnebrandenjin gevind word. (3) 10.4 Wat is die funksie van die klopsensor wat op die enjin gemonteer is? (2) 10.5 Noem TWEE onderdele van 'n verdelerlose ontstekingstelsel (VOS). (2) 10.6 Noem TWEE chemiese reaksies wat in die katalisator plaasvind. (2) 10.7 Noem TWEE funksies van die spoedbeheerstelsel. (2) Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 17 DBE/November 2024 NSS Vertroulik 10.8 FIGUUR 10.8 hieronder toon 'n uitskuifaansig van 'n alternator. Beantwoord die vrae wat volg. Reguleerder A C Rotor Gelykrigter D B FIGUUR 10.8 10.8.1 Benoem A–D. (4) 10.8.2 Wat is die funksie van die rotor? (2) 10.8.3 Wat word deur die reguleerder in die alternator beheer? (1) 10.8.4 Wat is die funksie van die gelykrigter? (2) 10.9 Noem DRIE faktore wat die hoeveelheid brandstof wat deur die inspuiter gespuit word, beïnvloed. (3) [32] TOTAAL: 200 Kopiereg voorbehou
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 1 DBE/November 2024 NSS Vertroulik FORMULEBLAD VIR MEGANIESE TEGNOLOGIE: MOTORKUNDE 1. F=m×a Waar: m = Massa a = Versnelling 2. Arbeid verrig = Krag × Verplasing OF W=F×s Krag  Verplasing Fs 3. Drywing = OF P Tyd t 4. Wringkrag = Krag × Radius OF T=F×r 5. AD = P × L × A × N × n Waar: AD = Aangeduide drywing P = Gemiddelde effektiewe druk L = Slaglengte A = Area van suierkroon N = Aantal kragslae per sekonde n = Aantal silinders 6. RD = 2πNT Waar: RD = Remdrywing N = Omwentelinge per sekonde T = Wringkrag 7. Remdrywing met Prönyrem = 2 × π × N × F × R Waar: RD = Remdrywing N = Omwentelinge per sekonde F = Krag R = Remarmlengte Kopiereg voorbehou Blaai om asseblief
Meganiese Tegnologie: Motorkunde 2 DBE/November 2024 NSS Vertroulik RD 8. Meganiese doeltreffendheid =  100% AD 9. Kompressieverhouding = SV  VV VV Waar: SV = Slagvolume VV = Vry volume πD 2 10. SV = L 4 Waar: D = Boordiameter L = Slaglengte SV 11. VV = KV-1 Produk van tande op gedrewe ratte 12. Ratverhouding = Produk van tande op dryfratte Kopiereg voorbehou

Study this subject

More from Grade 12 Mechanical Technology

View all